Huduma za jamii na mambo mengine yatakuja automatically....jamii tuitumie fursa ya kisiasa kuishinikiza CCM kuzikubali hoja zetu na siyo hoja za viongozi wachache ambao usiku huu wa tarehe 13/04/2013 wako tarafani Mtimbira wakiratibu ujio wa Katibu Mkuu wa CCM jimboni Ulanga Magharibi...ilihali makao makuu ya jimbo yako Malinyi!!! Huu ni uhuni.

Mkutano huu kufanyika Mtimbira ni agenda mahsusi ya Mh. Mponda kuiandaa Mtimbira kuwa HQ ya wilaya  tarajiwa hilo kiuchumi, kisayansi,kimazingira na hata kihistoria ni wazo potofu sana... na ni kosa kubwa kisiasa ambalo litaigharimu CCM kwa miongo mingi sana ijayo, mfano ni kama tuwaonavyo wa Lutheri Ulanga Kilombero walivyopoteza dira. Historia ni mwalimu na mwalimu bora ni historia...Malinyi ni historia isipuuzwe

Jamii ya Ulanga Magharibi watambue kuyaweka makao makuu Malinyi ni kuihakikishia wilaya tarajiwa yote fursa sawa kwa mujibu wa Policy ya nchi yetu....kila huduma za muhimu ni lazima zifike makao makuu ya Wilaya.

Tunawaomba CCM waliangalie jambo hili kwa umakini na uzito wake, lakini ni lazima watambue mchango wa kihistoria ambao Malinyi umetoa tangu harakati za uhuru , TANU na CCM na zama hizi za mageuzi.
 Malinyi ni mama na mwalimu wa historia asipuuzwe.

Karibu Malinyi Mheshimiwa Kanali Mstaafu Abdulahman Kinana-Katibu Mkuu wa CCM


'Apple shape' linked to higher risk of kidney disease

Abdominal fat Abdominal fat also increases the risk of cardiovascular disease

Related Stories

Carrying excess weight around the abdomen is linked to an increased risk of kidney disease, a study suggests.
It was already known that being "apple-shaped", as opposed to "pear-shaped", added to the risk of developing cardiovascular problems.
This research, in the Journal of the American Society of Nephrology, found signs of kidney problems in even otherwise healthy apple-shaped people.
UK experts said people needed to take more care of their kidney health.
The research, by a team at the University Medical Center Groningen, in the Netherlands, looked at more than 300 people who had either a healthy bodyweight. or who were overweight.
They found that having a higher waist-to-hip ratio - seen in those who were more apple-shaped - was associated with lower kidney function, reduced kidney blood flow and higher blood pressure in the kidneys.
This was the case even in those who were otherwise healthy.
'Growing problem' Arjan Kwakernaak, who led the study, said: "We found that apple-shaped persons - even if totally healthy and with a normal blood pressure - have an elevated blood pressure in their kidneys.

“Start Quote

More needs to be done to make people aware of the importance of protecting kidney function”
Spokesman Kidney Research UK
"When they are also overweight or obese, this is even worse."
The findings suggest that these individuals may benefit from treatments that reduce kidney blood pressure - such as cutting salt levels and targeted drug treatments.
A spokesman for Kidney Research UK said: "We understand already that central - 'apple' - obesity is associated with higher cardiovascular risk than peripheral - 'pear' - obesity.
"This demonstrates that the same is true for kidney disease."
He added: "This is further evidence that there is a link between obesity and the growing problem of kidney disease, and that more needs to be done to make people aware of the importance of protecting kidney function."


Male sex hormones 'drive breast cancer'

anti-androgen compound Scientists have designed drugs that block the action of male hormones

Related Stories

US scientists say they have found a new target to beat breast cancer - male sex hormones, or androgens.
The University of Colorado team discovered that many breast cancers possess androgen receptors on their surface, and that male hormones like testosterone fuel the tumour's growth.
Drugs to block these receptors could offer another way to fight the disease, a meeting of the American Association for Cancer Research heard.
They plan clinical trials to test this.
Dr Jennifer Richer and colleagues say more than three-quarters of all breast cancers possess androgen receptors and therefore might benefit from anti-androgen therapy.

“Start Quote

It's still early days for this research but there's growing interest in the androgen receptor's role in breast cancer as a potential new route to tackle the disease”
Dr Emma Smith of Cancer Research UK
This type of treatment is already used for prostate cancer.
Hormones Experts already know that some breast cancers grow under the influence of female hormones, like oestrogen and progesterone.
The widely-used breast cancer drug Tamoxifen works by blocking oestrogen receptors to halt these cancers.
Dr Richer's research suggests male hormones are also important drivers.

Hormones and breast cancer

  • Some breast cancer cells have receptors, which allow particular types of hormones or proteins to attach to the cancer cell
  • Tumours that posses oestrogen receptors are known as oestrogen-receptor positive or ER positive breast cancer and respond well to hormone treatments like Tamoxifen
  • Some cancers have receptors for the protein HER2 (human epidermal growth factor 2) and respond well to a drug called Herceptin (trastuzumab)
  • Scientists are increasingly interested in drugs that block androgens as a potential therapy for androgen-receptor positive breast cancer
And adding anti-androgen drugs to our armoury against breast cancer could improve treatment success.
They found many breast tumours possessed both oestrogen and androgen receptors.
These responded to anti-androgen therapy in the laboratory.
Patients who who relapse while on Tamoxifen but who also have androgen receptors might have the most to gain from this new type of treatment, according to Dr Richer.
She said: "We are excited to move towards clinical trials of anti-androgen therapies in breast cancer."
Dr Emma Smith of Cancer Research UK said: "It's still early days for this research but there's growing interest in the androgen receptor's role in breast cancer as a potential new route to tackle the disease.
"Cancer Research UK scientists are among those working on whether targeting this receptor could help treat both those women who develop resistance to other treatments and those who have fewer treatment options."


In Depth

What is killing smartphones?

Batteries at differetn states of charge (Copyright: Thinkstock)
(Copyright: Thinkstock)
In the third of a five part series on the future of mobile phones, Roland Pease explores what drains a smartphone battery so quickly... and what can be done about it.

It is the curse of the modern age. After a day spent text messaging, emailing and browsing the web, your smartphone is dead. So now, after brushing your teeth and letting the dog out, there is another task: plugging in your phone.
But it never used to be like this. Simple handsets used to keep on going for days on end. So what changed? And more importantly, what is the mobile industry doing about it?  
The big difference is of course the technology  -we used to talk on 2G phones that ran on the old GSM networks. They could last for almost a week, partly because we asked so little of them.  As detailed in the previous article in this series, smartphones became powerful computers because they needed to be to make strong, wireless connections to the network. And when they make those connections we ask them to do data-intensive tasks like stream video.
Every single step along the way involves information processing. That takes currents flowing around silicon chips; and currents running round silicon chips generate heat, wasting energy. PC and laptop users are constantly reminded about this by the whirr of the fans that keep their processors cool. We don't notice it on phones, because everything they do seems to happen so silently, so effortlessly. But when you look at the detail, energy drips way like water from a leaky tap. And it all adds up.
Take the work of Dr Angela Nicoara, senior research scientist at the Deutsche Telekom Innovation Center in Silicon Valley. She has become something of a digital dietician, counting the joules that go into feeding our smartphones' appetites. She recently laid out her findings in a report she enticingly called Who Killed My Battery?
In a collaboration with the group of Professor Dan Boneh at Stanford University, she connected a state of the art electronic meter to the battery of a smartphone, which typically store around 15-20,000 joules of energy, and then tracked the power for every millisecond it performed one of the most common applications for our handhelds: browsing the web.
What emerged when she broke down the actions millisecond by millisecond came as a surprise.
The first was that just hitting the “go” button and getting the phone to contact the network used 12 joules, as the phone exchanged details with the local base station, agreed transmission settings and so on. That’s before a single byte was downloaded. When that process begins, the real surprises come thick and fast.
It turns out that the design of the web page has a massive impact on the energy it takes to put it on your mobile screen. For example, the BBC News website, specifically designed for mobile users, took another 3 joules to download and process all the bits for a news story. For the worst performer of the websites she explored, Apple.com, it took another 34 joules – 11 times more than the BBC. Wikipedia came just behind.
Careless websites, she found, are at least contributors to killing her battery. For our PCs and laptops connected to the mains, these numbers don’t matter. With the constraints of a mobile battery they are critical.
The difference between these websites was in the way that they were built. For example, interactive elements that are used to customise a site experience and often run in the background of a site were a big drain. A half of those 34 joules needed to see the Apple page were down to  these functions, without them even being touched; on Wikipedia, they alone cost 10 joules.http://www.bbc.com/future/story/20130227-what-is-killing-smartphones

Another drain are the so-called CSS files that tell a browser how to layout the page. Again, on the Apple site, these required 12 joules to download and render onto the screen. Simple improvements reduce this by 5 joules.
Each joule might seem a trivial amount, but like a slimmer on a diet lots of small savings soon add up – especially when some websites take eleven times as much energy to visit as others.
Electronic warfare
But website design is not the only drain on a phone’s batteries. The way we access these websites – and in particular the settings our service providers use - also has a huge effect, according to Hari Balakrishnan, Fujitsu Professor of Computer Science at the Massachusetts Institute of Technology (MIT).
Surprisingly, it is the network that decides what power setting our handsets use. When we need to transmit, the network tells our handsets to power up to maximum.  But the network’s interests are different from ours. We would like to power down again as soon possible to save our battery.
But only a slender portion of an already crowded radio spectrum is assigned for these so-called control messages, says Dr Balakrishnan. Because of that, the network tries to minimise the number of control signals it sends, even if that leaves our handset powering away while doing nothing.
 “A classic example,” says Dr Balakrishnan, “is when you’re running an application that wakes up every 20 or 30 seconds and sends one byte of information. That would, in many cases, keep your radio in the high-power, active mode all the time. But it doesn’t have to. That kind of trivial workload should consume next to no energy, but ends up using huge amounts of energy because of the sub-optimal controls implemented by the networks.”
Like Dr Nicoara, Dr Balakrishnan decided to test his suspicion by wiring his battery to a meter and watching the battery drain. The results showed that by letting the phone control its own settings, he could halve the power consumed by the wireless transmissions with minimal effect on the network performance (although he stresses the details change from device to device, and from network to network).
Again, these might seem small improvements overall – but a network that can give our phones a few more hours of working battery life is highly likely to attract more customers these days.
Of course, it wouldn't matter how long your phone was fired up to exchange bits with the base station, if it could do so with minimal energy. But it turns out the mobile industry has been fighting a war with its electronics for years because they are so inefficient.
Specifically, it is the purity of the radio wave that they use to connect to the base station that requires so much power.
With radio spectrum restricted (see the two previous articles in this series) transmission frequencies are squeezed in close together, and any distortion in the signal would lead to catastrophic interference. And it turns out that the basic physics of the amplifiers that drive the antennae can only generate those pure waves when drawing a lot of electrical current.
When the 3G standards were introduced, manufacturers turned to a special design of amplifier first concocted back in the 1930s, because of the stringent demands of the networks. But even then, for every watt of transmitted radio power, there's more than another watt simply warming your handset to create this pure wave. Basically, simple physics is doubling the drain rate on your battery.
“The industry is racing furiously to mitigate this problem,” says Joel Dawson, Professor of Power Engineering at MIT, who has himself come forward with a smart fix that involves electronically compensating for this distortion, something that could apparently halve the losses. But how soon any of those fixes will make it to the market remains to be seen.

Energy harvest
Of course these aren’t the only drains on a battery. Modern smartphones pack everything from small accelerometers to energy hungry global positioning systems. And then there is the display - the whole selling point of the smart phone is the interface that lets you access the world wherever you are. Until researchers can develop electronic-inks similar to these used in the Kindle e-book or other pixelated passive systems that refresh as fast as lit screens, simply viewing the phone comes at a substantial cost.
The obvious solution would be to pack in a bigger battery, but of all the components in your handset, the battery is the one that represents seriously mature technology. Most of the electrochemistry was laid down a hundred years ago and, as one battery manufacturer confessed to me, there's little they can do about. The introduction of the rechargeable lithium-ion battery in the 1990s was something of a step change. But since then … well, while virtually every other phone parameter doubles in a year or two, it takes a decade to double battery performance.
There are ongoing efforts to improve battery technology (See: Charging Tomorrow’s smartphones) but there may also be another route: harvesting energy from the environment.
Solar power is long-established, and has been tried many times with mobile phones, but has failed largely because of inconvenience. As the front of phones is crowded out with buttons, photovoltaic cells have largely been put on the back – but that has required turning a phone upside down to keep the battery charged.
But the form of the modern smart phone, freeing up the top face, has changed all that. And one potential solution is on display at this week’s Mobile World Congress in Barcelona this.
WYSIPS (“What You See is the Photovoltaic Surface”), as it is known, is a joke, according to Francis Robcis, sales director for the new product. “Because you can’t see it,” he explains.
And it needs to be like that, because WYSIPS has silicon solar cells embedded within the large smartphone display.
“Go into the office, and most people will leave their phones lying around with the face up,” says Robcis. So that when the set is idle, the tiny silicon strips (too small to see) are busy recharging the battery.
The challenge has been to integrate the photovoltaics into the display without dimming the image by more than 10 per cent – a reduction users should find acceptable. And to allow it to sit alongside the touchscreen function. If the system takes off, the future mobile screen could become a busy place.
The company hopes to have a pilot line producing screens by the end of the year, to prove the technology is viable.
Powering by sunlight, of course, is conventional, even if unfamiliar in mobile phones. At the University of Washington Seattle, ex-Intel researcher Joshua Smith is planning something much more radical: powering mobile phones - with gratifying circularity - by radio waves.
His lab, funded by tech giants Intel and Google, has already made great strides. “The largest TV towers in the US put out around a megawatt of energy,” Smith explains. “We’re able to operate our energy harvester as much as 30 km from one and get small but usable amounts of energy.”
In essence, harvesting radio energy requires rewiring the phone antenna to extract not the signal but the power of the carrier wave. And it’s not only powerful TV transmissions that you can tap into. Recently, Smith’s lab has been able to harvest energy from mobile phone masts.
The quantities available are down in the microwatt range, so not enough to power voice transmissions. But enough energy can be accumulated, Smith says, to send short texts, or just to stretch the battery life.
“It would be enough to have perpetual standby. My favourite example is driving along in my car. My son is playing Angry Birds on the cell phone, and completely drains the battery. And then I get a flat tyre. It would be nice if I could send an emergency SMS using this ambient energy. And of course, compared to solar power, you could even do it at night.”
All of which means that the daily ritual of recharging your phone could soon be a thing of the past.




Martin Cooper The future is calling
In 1973, Martin Cooper made the world's first mobile phone call. Forty years on, where does he see the industry going next?



Serikali ‘yapiga chini’ ushauri wa wabunge

Posted  Ijumaa,Aprili12  2013  saa 12:51 PM

Serikali imekataa ushauri wa wabunge na kusema kuwa itaendelea kuwaajiri wastaafu mbalimbali nchini hadi hapo soko la ajira litakapojitosheleza.
Mbali na hilo, jana Serikali ilitangaza bungeni kuwa kazi za wakuu wa mikoa siyo ajira rasmi, bali ni ajira za kisiasa ambazo hazipaswi kuhesabiwa.
Akijibu swali bungeni jana, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais (Menejimenti ya Utumishi wa Umma) Celina Kombani, alikiri kuwa bado Serikali inaendelea kutoa ajira kwa watu ambao wamestaafu na kuwa itaendelea kufanya hivyo kwa siku za usoni.
Alikuwa akijibu swali la Vicent Nyerere (Musoma-Chadema) ambaye alitaka kujua Serikali ina mpango gani wa kusitisha kutoa mikataba kwa wastaafu ili wahitimu wanaotoka vyuoni wapate ajira na kujenga nchi yao.
Mbunge huyo pia alihoji nafasi za wakuu wa mikoa nchini ambao wengi hufanya kazi wakiwa katika umri mkubwa, huku baadhi wakiwa wamestaafu utumishi wa umma. Waziri alisema ni kweli kuwa wako wataalamu wengi wanaohitimu vyuo vikuu hapa nchini ambao wanahitaji kuingia katika soko la ajira, lakini hupatiwa ajira kulingana na uwezo na bajeti ya Serikali.
Kuhusu wastaafu kuendelea kupewa ajira, alisema “Hilo linatokana na utaalamu walionao ambao ni vigumu kuziba nafasi zao kwa kipindi cha haraka.”
Kombani alizitaja kada ambazo Serikali inatoa mikataba kwa wastaafu kuwa ni walimu, waganga, wahandisi na wahadhiri wa vyuo ambao alisema nafasi zao ni adimu.


Chadema yatishia kujitoa mchakato wa Katiba Mpya

Share bookmark Print Email Rating

Msemaji Mkuu wa Kambi ya Upinzani Bungeni, Freeman Mbowe  
Na  Waandishi Wetu, Mwananchi  (email the author)

Posted  Alhamisi,Aprili11  2013  saa 19:52 PM
Kwa ufupi
“Katika Muswada wa Sheria ya Marekebisho ya Katiba tunataka marekebisho ya vifungu vyote vinavyohusu uwakilishi katika Bunge Maalumu la Katiba wa taasisi zilizoainishwa katika Sheria ya Mabadiliko ya Katiba,”

Dodoma na Dar es Salaam. Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema), kimesema kitajitoa katika mchakato wa Katiba Mpya endapo mambo muhimu mawili hayatapatiwa ufumbuzi hadi kufikia Aprili 30, mwaka huu.

Wakati Chadema wakisema hayo, Jukwaa la Katiba Tanzania (Jukata), limesema uchaguzi wa wajumbe wa Mabaraza ya Katiba uliomalizika siku tatu zilizopita katika maeneo mbalimbali nchini haukuwa huru na ni batili, huku likipendekeza urudiwe katika maeneo yote yaliyokumbwa na kasoro.

Katika hoja zake, Chadema kimesema kinataka kufutwa kwa uteuzi/uchaguzi wa wajumbe wa Mabaraza ya Wilaya ya Katiba uliofanywa na Kamati za Maendeleo za Kata na badala yake wajumbe wa Mabaraza ya Katiba ya Wilaya wachaguliwe moja kwa moja na wananchi wa Kata husika bila kuchujwa na Kamati za Maendeleo za Kata (WDC).
Msimamo huo ulitolewa na Msemaji Mkuu wa Kambi ya Upinzani Bungeni, Freeman Mbowe wakati akisoma hotuba yake ya makadirio ya mapato na matumizi kwa mwaka wa fedha 2013/14 huku akiitaka Serikali kuwasilisha muswada wa Sheria ya Marekebisho ya Katiba ili maeneo kadhaa yafanyiwe marekebisho.

“Katika Muswada wa Sheria ya Marekebisho ya Katiba tunataka marekebisho ya vifungu vyote vinavyohusu uwakilishi katika Bunge Maalumu la Katiba wa taasisi zilizoainishwa katika Sheria ya Mabadiliko ya Katiba,” alisema Mbowe na kuongeza:
“Pia vifungu vyote vinavyohusu ushiriki wa wajumbe wa Bunge Maalumu la Katiba kutoka Zanzibar katika mijadala inayohusu mambo yasiyokuwa ya Muungano.”

Jukwaa la Katiba
Kwa upande wake, Jukwaa la Katiba limesema Tume ya Mabadiliko ya Katiba inatakiwa kubadili mwenendo wake kuanzia katika utaratibu wa kuwapata wajumbe hao hadi uundwaji wa Bunge la Katiba na wananchi kupiga kura za maoni. Limesema isiporekebisha utaratibu huo, litakwenda mahakamani kusitisha mchakato mzima wa Katiba.

Kumalizika kwa uchaguzi huo kunaashiria kuanza kwa mabaraza ya Katiba Mei mwaka huu, ambayo yatakuwa yakijadili rasimu ya Katiba ambayo imetokana na maoni mbalimbali yaliyotolewa na wananchi.

Mwenyekiti wa Jukata, Deus Kibamba alisema uchaguzi huo ulikuwa na kasoro zaidi ya 15, ambazo ni itikadi za vyama na udini, rushwa, uchakachuaji, upendeleo, ubaguzi wa makundi ya watu wenye ulemavu na kukosekana kwa mwongozo timilifu wa uchaguzi huo.

Baadhi ya mikoa iliyokumbwa na kasoro hizo ni Dar es Salaam, Arusha, Mara, Singida na Dodoma. “Pia kulikuwa na vurugu katika uchaguzi huu, kukataliwa kwa barua za maombi za baadhi ya waombaji, kutokuwa na tarehe rasmi ya uchaguzi, uandikishaji bandia wa wapigakura, kukosekana kwa orodha ya majina ya wagombea katika mitaa na vijiji.


Yakukumbukwa miaka 29 kifo cha Sokoine

“Tutakutana tena kwa kikao kijacho cha Bunge hapa Dodoma. Mimi ninasafiri kwa gari kwenda Dar es Salaam, nitapitia Morogoro, naamini tutaonana huko.” Edward Sokoine 
“Tulimlazimisha kuwa msaidizi wa chifu Mkuu wa Council ya Maasai land akimsaidia Chifu Barnoti na ilipofika kipindi cha uchaguzi wa mbunge tukamlazimisha kuchukua fomu kuchuana na mzee Barnoti, tulifanya kampeni ya chini chini hadi akashinda,” anasimulia
Ilikuwa Jumatano ya Aprili 12, 1984 saa 11:30 jioni, siku ambayo Dar es Salaam ilinyesha mvua kutwa nzima. Wakati kipindi cha salaam cha Jioni Njema cha Redio Tanzania (RTD) wakati huo kikiwa hewani, mara matangazo yake yanakatishwa ghafla na wimbo wa taifa unapigwa.
Mara inasikika sauti iliyozoeleka ya Rais Nyerere wakati huo ikisema: “Ndugu wananchi, leo majira ya saa 10 jioni, ndugu yetu, kijana wetu na mwenzetu, Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Edward Moringe Sokoine wakati akitoka Dodoma kuja Dar es Salaam, gari yake imepata ajali, amefariki dunia.”
Takribani miaka 29 imepita tangu kufariki kwa, Edward Moringe Sokoine, aliyepata kuwa waziri mkuu wa Tanzania katika vipindi viwili tofauti kabla ya kufariki Aprili 12, 1984.
Sokoine alikufa baada ya kutokea ajali ya gari eneo la Wami-Dakawa, wilaya ya Mvomero mkoani Morogoro akiwa njiani kurejea Dar es Salaam akitokea mjini Dodoma alikokuwa akishiriki vikao vya Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Kumbukumbuka kila mwaka
Aprili 12 ya kila mwaka, taifa limekuwa likiadhimisha kumbukumbu ya kiongozi huyo kwa kufanya shughuli mbalimbali za kijamii ikiwa ni pamoja na kuendesha makongamano, midahalo, mabonanza, ibada, riadha na upandaji mlima Kilimanjaro.
Katika utawala wa hayati baba wa taifa na rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, mwalimu Julius Kambarage Nyerere, katika eneo la Wami  Sokoine kulijengwa nyumba moja na banda moja linalotumika kama jukwaa lakini kwa sasa majengo hayo yamechakaa, anasema msimamizi wa eneo hilo, Hamis Said Mpandachuri.
Mwananchi ilifika katika eneo hilo na kukuta mnara wa picha ya Sokoine ukiwa umepakwa rangi mpya za manjano, kijani, blue na nyeusi huku chini ya picha yake kukiwa na maneno “Alimtumikia Mungu kwa kuwatumikia watu, sauti ya watu ni sauti ya Mungu”.
Mbali ya mnara huo na majengo yaliyojengwa katika utawala wa serikali ya kwanza, pia liko jengo jipya na la kisasa ambalo linaendelea kujengwa nyuma ya majengo ya zamani. Kwa mujibu wa uongozi wa halmashauri ya wilaya ya Mvomero, jengo hilo ni kwa ajili ya shule ya sekondari ya Sokoine (Sokoine memorial high school), inajengwa kama sehemu ya jitihada za wilaya hiyo za kumuenzi Sokoine.
Mbali na jitihada za halmashauri hiyo, Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA) ambacho pia kimebeba jina lake kimekuwa katika mikakati ya kuhakikisha kuwa kinamuenzi kiongozi huyo kwa kila hali. Kassim Msagati ni ofisa mawasiliano wa chuo hicho,  anasema hayati, Edward Moringe Sokoine, alikuwa muhimili muhimu wa kuanzishwa wa chuo kikuu hicho cha kilimo ambacho ni chuo kikuu pekee cha kilimo cha Serikali nchini.
Aprili 12, 1984 bunge la jamhuri ya Muungano wa Tanzania ambalo hayati Sokoine alishiriki lilipitisha sheria namba 6 ya mwaka 1984 ya kuanzishwa kwa chuo kikuu cha kilimo Morogoro. Hapo kabla chuo hicho kilikuwa ni kitivo cha kilimo cha kilimo na misitu cha chuo kikuu cha Dar es Salaam.
Kwa mujibu wa Msagati, sheria hiyo iliyopitishwa na bunge ilikiidhinisha kitivo cha kilimo cha chuo kikuu cha Dar es salaam kilichokuwa Morogoro kuwa chuo kikuu na kutaka kiitwe chuo kikuu cha kilimo Morogoro.
Lakini chuo hicho kililazimika kubadilishwa jina hata kabla ya jina la awali kuanza kutumika na kuitwa Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA). Hii ilitokana na kifo cha kiongozi huyo, muda mfupi baada ya chuo hicho kuidhinishwa rasmi kwa sheria hiyo ambapo utekelezaji wake ulipaswa kuanza mwezi Julai, 1984, ndipo serikali ikakubali kiitwe Chuo Kikuu cha Sokoine cha kilimo.
Kutokana na umuhimu huo, chuo hicho kinakila sababu ya kumuenzi Sokoine kwa vitendo na hatua hiyo imekuwa ikichukuliwa kwa kuhakikisha kila mwaka ifikapo Oktoba, chuo huandaa mdahalo maalum wa kumbukumbu ya Sokoine ambapo viongozi mbalimbali wa kitaifa hualikwa.
Historia yake
Kila kiongozi ana historia yake katika uongozi wa kisiasa, kijamii na ofisi za umma.  Edward Moringe Sokoine inaelezwa alishawishiwa awe kiongozi.Kwa mujibu wa mzee Saiguran Kipuyo ambaye amekua pamoja na hayati Sokoine, ni kwamba hayati alishawishiwa kuingia kwenye uongozi.
“Kipindi kile alikuwepo Chifu mmoja akiitwa Edward Barnoti. Vijana tulimuona hatutendei haki wala kusimamia maslahi yetu hivyo tukaamua kumpenyezea mtu wa rika letu kama msaidizi wake,” anasimulia  Kipuyo
Kipuyo ambaye anasema amezaliwa kati ya mwaka 1928-1944 anaeleza kuwa vijana ndio waliokwenda kumchukua Sokoine kwa nguvu kutoka kwenye shughuli zake za kuchunga eneo la Mfereji alikoenda baada ya kumaliza elimu ya msingi katika shule ya kati ya Moringe mjini Monduli.
“Tulimlazimisha kuwa msaidizi wa chifu Mkuu wa Council ya Maasai land akimsaidia Chifu Barnoti na ilipofika kipindi cha uchaguzi wa mbunge tukamlazimisha kuchukua fomu kuchuana na mzee Barnoti, tulifanya kampeni ya chini chini hadi akashinda,” anasimulia
Anasema baada ya kuchaguliwa kuwa Mbunge kwa mara ya kwanza mwaka 1965 akiwakilisha jimbo la Maasai Land inayojumuisha wilaya za sasa za Monduli, Simanjiro, Kiteto, Longido na Ngorongoro, Sokoine aliteuliwa kuwa waziri mdogo wa ujenzi kabla kuhamishiwa ulinzi na jeshi la kujenga taifa.
Tabia ya asili ya Sokoine
“Pamoja na Uwaziri Mkuu, Sokoine alikuwa yule yule. Alikuwa na tabia ya kipekee. Alikaa na kuzungumza na watu wa rika zote kuanzia wazee, akina mama, vijana na watoto, alitumia fursa hiyo kujua matatizo yao na kupata maoni kuhusu utatuzi kutoka kwa wahusika wenyewe,” anasema Kipuyo
Waliopeleka majungu kwa Sokoine walifanikiwa?
“Alipopelekewa majungu ya mtu, alimwita anayefitiniwa na kumtaka mpika majungu kusema yote mwenzake akiwepo. Kwa tabia hii alikomesha majungu,” anafafanua.
CCM na Chadema wanasemaje?
Wakizungumza kwa nyakati tofauti wakati wa mahojiano maalum, Mwenyekiti wa Jumuiya ya wanawake wa CCM (UWT), wilaya ya Arumeru, Ester Maleko na Mwenyekiti wa baraza la vijana wa Chadema (Bavicha), mkoa wa Arusha, Ephata Nanyaro  wanakiri Sokoine ni kiongozi aliyekuwa na tunu za kipekee aliyewahi kutokea nchini.
Hakuna kama Sokoine
Kwa upande wake, Nanyaro yeye anasema tangu uhuru, taifa halijawahi kupata kiongozi aina ya Sokoine na Nyerere ambao walipenda nchi na watu wao kwa dhati na kuwa tayari kujitolea nafsi zao kushughulikia matatizo yao.
Baadhi ya nukuu muhimu za Sokoine;
“Ole wake kiongozi mzembe na asiye na nidhamu nitakayemkuta: Kiongozi wa siasa hana usalama wa aina yoyote. Usalama wake ni kudra ya Mungu na Wananchi peke yake. Viongozi wazembe na wabadhirifu wahesabu siku zao. Labda tusiwajue. Hawa hatuna sababu ya kuwapa imani, kuwa tutawalinda kama vitendo vyao viovu” - Edward Moringe Sokoine, 26 Machi 1983
“Katika nchi inayojali haki na usawa, majeshi hayana budi yawe ni chombo cha kulinda haki na maslahi ya walio wengi. Na kamwe hayaruhusiwi kuwa ni chombo cha wachache wenye kujali nafsi zao na kusahau maslahi ya walio wengi” - Edward Moringe Sokoine, 1Februari 1977.
Makala haya yameandikwa na Venance George na Peter Saramba ndani ya Gazeti la Mwananchi la tarehe 12 April 2013


Mkapa, Graca, Koffi Annan waingia mitini

Share bookmark Print Email Rating

Benjamin Mkapa 
Na Mwandishi wetu,Nairobi  (email the author)

Posted  Ijumaa,Aprili12  2013  saa 11:50 AM
Kwa ufupi
Mwaka jana ,  Annan aliyekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa alizua malumbano alipowahimiza Wakenya wasiwachague wanasiasa walioshtakiwa na Mahakama ya Kimataifa Kuhusu Uhalifu (ICC).

Maoni ya Annan yaliibua mjadala mkubwa kutoka kwa Wakenya wengine wakamchukia
Nairobi. Kundi muhimu ambalo lilisaidia kwa karibu kuunda Serikali ya Kenya ambalo lilikuwa likiongozwa na aliyekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan halikuweza kuhudhuria kuapishwa kwa Rais Uhuru Kenyatta.
Taarifa kutoka Kenya zilisema kwamba Kofi Annan ambaye aliongoza kuundwa kwa Serikali ya Muungano baada ya Uchaguzi Mkuu wa 2007 hakuweza kuonekana katika sherehe hizo.
Pia waliokosekana ni wanachama wa kundi la Dk Annan ambao ni pamoja na Graca Machel na Benjamin Mkapa. Kundi hilo ndilo lilisaidia kuunda Serikali hiyo.
Lakini muda mfupi kabla ya Uchaguzi Mkuu,  Annan alitaka uchaguzi nchini ufanyike kwa amani.
Mwaka jana ,  Annan aliyekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa alizua malumbano alipowahimiza Wakenya wasiwachague wanasiasa walioshtakiwa na Mahakama ya Kimataifa Kuhusu Uhalifu (ICC).
Ingawaje hakuwataja Rais Kenyatta na Naibu wake William Ruto, wanaokabiliwa na mashtaka ya uhalifu dhidi ya binadamu katika mahakama hiyo iliyopo The Hague, Uholanzi,  Annan aliliambia shirika la BBC kuwa kuwachagua viongozi wa aina hiyo kutaathiri uhusiano wa Kenya na jamii ya kimataifa.
Maoni yake yaliibua majibu kutoka kwa wafuasi wa chama cha Rais Kenyatta cha The National Alliance (TNA) na wa United Republican Party (URP) cha  Ruto.


Mbowe: viongozi wa CCM waliokuwa na mawasiliano kupanga movie ya Rwekatare waunganiswe kwenye kesi

Freeman Mbowe Mkuu wa kambi ya upinzani bungeni

CHAMA cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) kimeibana serikali kikitaka viongozi wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) walionaswa wakifanya mawasiliano na watuhumiwa wa ugaidi wa kubambikizwa waunganishwe kwenye kesi hiyo. Kauli hiyo ilitolewa jana bungeni na Kiongozi wa Kambi Rasmi ya Upinzani, Freeman Mbowe, wakati akiwasilisha hotuba mbadala ya makadirio ya mapato na matumizi kwa mwaka wa fedha 2013/2014 katika Ofisi ya Waziri Mkuu.

Serikali imefumbia macho matukio ya ugaidi na kuhangaikia ya kubambikizwa ugaidi
Mbowe ambaye pia ni Mwenyekiti wa CHADEMA taifa na Mbunge wa Hai, alisema vitendo vya viongozi wa dini kujeruhiwa na kuuawa kwa kupigwa risasi, kuchoma moto nyumba za ibada huko Zanzibar na Dar es Salaam ni ugaidi kwa mujibu wa tafsiri ya Sheria ya Ugaidi ya Tanzania.
“Kambi Rasmi ya Upinzani inashangazwa sana kuona kwamba serikali haikuyachukulia matukio haya ya wazi ya kigaidi kama ni ugaidi ila imekuwa hodari sana kuchukua suala la mtu aliyebambikiwa kesi ya ugaidi kwa ushahidi wa kughushi kuwa yeye ndiye gaidi.

“Pili, kwa mujibu wa Sheria ya Ugaidi, mtu yeyote anayefanya mawasiliano na gaidi au magaidi, yeye pia anahamasisha ugaidi, hivyo naye anastahili kuunganishwa katika tuhuma hizo za mashtaka ya ugaidi,” alisema Mbowe.

Ingawa Mbowe hakutaja jina la mtu, lakini ni dhahiri alikuwa akimzungumzia Mkurugenzi wa Ulinzi na Usalama wa CHADEMA, Willfred Lwakatare na kijana Ludovick Joseph, ambao wamefunguliwa mashtaka ya ugaidi kwa madai ya kupanga njama za kutaka kumdhuru Mhariri wa gazeti la Mwananchi, Dennis Msacky.
Kufunguliwa kwa kesi hiyo kumeibua mjadala mkali miongoni mwa wananchi wakihoji ni kwanini Naibu Katibu Mkuu wa CCM, Mwigulu Nchemba, ambaye amekiri kuwa na video hiyo inayoonesha mipango ya kigaidi hakushtakiwa.

Mwigulu pia amedaiwa kuwa na mawasiliano ya karibu na Ludovick kabla na baada ya video hiyo kurekodiwa ikiwa ni pamoja na kumtumia fedha kwa njia ya M-pesa kupitia namba yake ya simu. Hivyo kauli ya Mbowe ni kama alimlenga Nchemba ambaye anadaiwa kufanya mawasiliano na watuhumiwa hao wa ugaidi na bado yupo nje wala hajahojiwa na polisi.

Alisema kuwa hivi sasa taifa linashuhudia kuibuka kwa uchochezi mpya wa kisiasa tena wenye ubia kati ya CCM na vyombo vya dola na kinachoitwa ‘ugaidi’.

“Mheshimiwa Spika, Kambi Rasmi ya Upinzani Bungeni inasikitika sana kuona wale wote waliokuwa wakiwasiliana na hao wanaoitwa magaidi, ambao pia ni viongozi wa CCM na washirika wao hawajachukuliwa hatua yoyote,” alisema.
Aliongeza kuwa Kambi Rasmi ya Upinzani Bungeni inaulaani mkakati huu wenye nia ovu ya kufifisha demokrasia hapa nchini.

Mbowe aonya vyama vya siasa vifanya ushindani wa sera si mikakati ya kuhatarisha amani nchini
Mbowe alifafanua kuwa Kambi Rasmi ya Upinzani inaamini kwamba, kamwe mpango huu haramu hautafanikiwa na alitumia nafasi hiyo kuonya kuwa vyama vya siasa vifanye siasa zake kwa ushindani wa sera na isiwe kwa mikakati ya kiharamia ya kudhuru, kubambikiza na kisha kutengeneza ushahidi kwa kutumia vyombo vya ulinzi na usalama. “Hili nalo likiachiwa likakomaa litaliingiza taifa letu katika hatari nyingine ya machafuko,” alisisitiza. Akieleza chanzo cha chuki hiyo, Mbowe alisema ilipaliliwa kisiasa na sasa ndiyo inayoitesa nchi na kwamba linastahili kuwa somo kwa wanasiasa wote walioasisi uhalifu huu dhidi ya mustakabali mwema wa taifa.

Uchochezi, propaganda za kidini na kikabila vinaendeshwa na CCM
“Mheshimiwa Spika, uchochezi na propaganda za kidini na kikabila vilichagizwa kasi na CCM mara baada ya kuanza mfumo wa vyama vingi vya siasa kama mojawapo ya turufu yake ya kukabiliana na vyama vya upinzani.
“Uchochezi huu ulishika kasi katika uchaguzi wa mwaka 2005 na mwaka 2010. Vikundi kadhaa vya kidini vilifadhiliwa kuhubiri chuki dhidi ya dini nyingine waziwazi na kwa muda mrefu katika maeneo kadhaa ya nchi,” alisema. Mbowe alifafanua kuwa mihadhara, mahubiri na hata matamko ya hatari na uchochezi yalitolewa waziwazi hata kupitia vyombo kadhaa vya habari vya kidini na mitandao ya kijamii. “Malalamiko mengi yalitolewa lakini serikali ilifumbia macho tatizo hili, kwani ilionekana kuwa mpasuko na hofu iliyo matokeo ya propaganda hizo ulikinufaisha zaidi chama tawala na baadhi ya viongozi wake,” alisema.

Mabadiliko ya Katiba
Kuhusu mabadiliko ya Katiba, Mbowe aliweka msimamo wa chama chake kuwa kitajitoa kushiriki katika mchakato wa Katiba Mpya endapo mambo yafuatayo hayatapatiwa ufumbuzi hadi kufikia mwisho wa mwezi huu.
Aliyataja mambo hayo kuwa ni pamoja na kufutwa kwa uteuzi/ uchaguzi wa wajumbe wa mabaraza ya wilaya ya Katiba uliofanywa na Kamati za Maendeleo za Kata, na badala yake wajumbe wa mabaraza ya katiba ya wilaya wachaguliwe moja kwa moja na wananchi wa kata husika bila kuchujwa na WDC.

Kwa mujibu wa Mbowe, aliitaka serikali ilete mbele ya Bunge Muswada wa Sheria ya Marekebisho ya Sheria ya Mabadiliko ya Katiba yatakayofanyika maeneo yafuatayo.

  1. Vifungu vyote vinavyohusu uwakilishi katika Bunge Maalumu la Katiba na taasisi zilizoainishwa katika Sheria ya Mabadiliko ya Katiba.
  2. Vifungu vyote vinavyohusu ushirikishi wa wajumbe wa Bunge Maalumu la Katiba kutoka Zanzibar katika mijadala inayohusu mambo yasiyokuwa ya muungano ya Tanzania Bara.
  3. Vifungu vyote vinavyohusu mamlaka ya rais kuitisha tena Bunge Maalumu la Katiba baada ya Bunge hilo kuwa limeshapitisha Rasimu ya Katiba Mpya kwa lengo la kufanya marekebisho katika rasimu kabla haijapelekwa kwenye kura ya maoni.
  4. Vifungu vyote vinavyohusu mamlaka ya kikatiba na ya kisheria yatakayoiwezesha Tume ya Taifa ya Uchaguzi kuendesha na kusimamia kura ya maoni.

Mbowe alisema kuwa kwa mujibu wa Mwenyekiti wa tume hiyo, Jaji Joseph Warioba, hadi awamu nne za kukusanya maoni ya wananchi zinakamilika Desemba 19 mwaka jana, tume ilikwisha kufanya mikutano 1,776 nchi nzima.
Kwamba kufikia kipindi hicho wananchi wapatao 64,737 walikwishatoa maoni yao kwa kuzungumza wakati 253,486 walitoa maoni kwa njia ya maandishi, na wengine 16,261 walitumia njia ya posta, tovuti ya tume, mitandao ya kijamii na ujumbe mfupi wa simu za mkononi. “Kwa hiyo, kwa mujibu wa taarifa hizi za tume, kati ya Watanzania takriban milioni 45, ni Watanzania 334,484 ndio waliotoa maoni juu ya Katiba Mpya hadi kufikia Januari 4, mwaka huu. Idadi hii ni sawa na asilimia 0.7 ya Watanzania wote. “Na hao ndio waliotoa maoni yao kwa muda wa dakika tano kila mmoja, wakiwamo waheshimiwa wabunge wa Bunge hili tukufu. Mheshimiwa Spika, ni wazi kwa takwimu hizi za Tume ya Mabadiliko ya Katiba na kwa vyovyote vile, Katiba Mpya itakayotokana na maoni haya haiwezi kuwa Katiba Mpya ya Watanzania wote,” alisema.

Mbowe alisema kuwa utaratibu wa hovyo namna hiyo utazaa Katiba Mpya ya hovyo, kwamba Kambi Rasmi ya Upinzani Bungeni inaamini utaratibu huu wa hovyo hauwezi kutupatia Katiba Mpya yenye maridhiano ya kitaifa kwa ajili ya kutatua migogoro mingi ya kisiasa, kijamii na kidini ambayo inaikabili nchi yetu kwa sasa.

Alisema CHADEMA haiwezi kuendelea kushiriki na kubariki mchakato huu kama ulivyo sasa kwani ishara zote ziko wazi kuwa Katiba inayokusudiwa ni ile tu itakayokidhi matakwa ya Wana CCM na washirika wake, hivyo kutokutimiza azima ya kuwa na Katiba itakayoponya majeraha mbalimbali na kurejesha uzalendo, mshikamano na upendo wa dhati miongoni mwa Watanzania.

Hatima ya waliofeli mitihani ya taifa
Kuhusu waliofeli elimu ya msingi na sekondari, Mbowe alisema vijana hao kwa sasa ni wastani wa watoto 800,000. Alisema wengi wao wanatoka familia maskini, hawana uwezo wa kujiendeleza na hawana sifa za kuajiriwa ikiwa ni pamoja na umri mdogo. Mbowe aliongeza kuwa kwa kipindi cha miaka 51 ya Uhuru, serikali haijatengeneza sera yoyote au sheria ya kusaidia kundi hili kubwa ili liweze kushiriki katika shughuli za kiuchumi ili liweze kujikimu na kuchangia katika pato la taifa. “Mheshimiwa Spika, Kambi Rasmi ya Upinzani inaitaka serikali kueleza mbele ya Bunge hili kwamba ina mpango gani wa kupunguza idadi hii ya watoto wanaobaki mitaani bila shughuli rasmi ya kufanya,” alisema.




    Masuala ya Jumla

    Mheshimiwa Spika, naomba kutoa Hoja kwamba kutokana na Taarifa zilizowasilishwa leo na Wenyeviti wa Kamati za Katiba, Sheria na Utawala; Kamati ya Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa; na Kamati ya Uchumi, Viwanda na Biashara na Kamati ya Masuala ya UKIMWI na Dawa za Kulevya ndani ya Bunge lako Tukufu ambazo zimechambua Bajeti ya Mafungu ya Ofisi ya Waziri Mkuu, Bunge lako sasa lipokee na kujadili Taarifa ya Mapitio ya Utekelezaji wa Kazi za Serikali kwa mwaka 2012/2013 na Mwelekeo kwa mwaka 2013/2014. Vilevile, naliomba Bunge lako Tukufu likubali kupitisha Makadirio ya Matumizi ya Fedha ya Ofisi ya Waziri Mkuu, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa, Taasisi zilizo chini yake pamoja na Ofisi ya Bunge kwa mwaka 2013/2014.

    Mheshimiwa Spika, awali ya yote napenda kumpongeza Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kazi kubwa anayoifanya kwa maslahi ya Nchi yetu. Mheshimiwa Rais ameiletea Tanzania sifa, heshima na kuiwezesha kutambulika zaidi Kimataifa katika Nyanja mbalimbali. Ziara ya kihistoria ya Mheshimiwa Xi Jinping, Rais wa Jamhuri ya Watu wa China aliyoifanya Nchini tarehe 24 hadi 25 Machi 2013 ni ushahidi tosha wa kazi nzuri ya Mheshimiwa Rais ya kukuza ushirikiano wenye maslahi ya kiuchumi kati ya Nchi yetu na Nchi nyingine. Katika ziara hiyo, Mikataba 16 ya ushirikiano katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo ilitiwa saini. Utekelezaji wa Miradi hiyo utachochea uwekezaji na hivyo kuongeza kasi ya ukuaji uchumi na kupunguza umaskini.

    Mheshimiwa Spika, nawapongeza Waheshimiwa Wabunge waliochaguliwa kuwa Wenyeviti na Makamu Wenyeviti wa Kamati za Kudumu za Bunge. Vilevile, nawapongeza Waheshimiwa Wabunge waliochaguliwa kuiwakilisha Tanzania katika Taasisi mbalimbali za Kitaifa na Kimataifa. Ni matumaini yangu kwamba wote walioteuliwa na kuchaguliwa watatumia nafasi hizo kwa manufaa ya Bunge na kwa maendeleo ya Watanzania kwa ujumla. Hongereni Sana!

    Mheshimiwa Spika, niwashukuru sana Wajumbe wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Katiba, Sheria na Utawala inayoongozwa na Mheshimiwa Pindi Hazara Chana, Mbunge wa Viti Maalum na Kamati ya Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa inayoongozwa na Mheshimiwa Dkt. Hamisi Andrea Kigwangalla, Mbunge wa Nzega. Nawashukuru pia Wajumbe wa Kamati ya Uchumi, Viwanda na Biashara inayoongozwa na Mheshimiwa Mahmoud Hassan Mgimwa, Mbunge wa Mufindi Kaskazini na Kamati ya Masuala ya UKIMWI na Dawa za Kulevya inayoongozwa na Mheshimiwa Lediana Mafuru Mng’ong’o Mbunge wa Viti Maalum. Kamati hizo zimetoa mchango mkubwa wakati wa uchambuzi wa Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Fedha ya Mafungu ya Ofisi ya Waziri Mkuu, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa na Mfuko wa Bunge. Aidha, nawashukuru Wajumbe wa Kamati zote za Kudumu za Bunge lako Tukufu kwa ushauri waliotoa wakati wa kupitia Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara, Mikoa, Wakala, Idara za Serikali Zinazojitegemea na Mamlaka za Serikali za Mitaa. Maoni na Ushauri wao utazingatiwa wakati wa kukamilisha mjadala wa Bajeti ya Serikali na utekelezaji wake.

    Mheshimiwa Spika, katika kipindi cha mwaka 2012/2013, kumekuwa na majanga na matukio mbalimbali yaliyosababisha vifo, majeruhi na uharibifu wa mali. Miongoni mwa matukio hayo ni ajali mbaya ya Jahazi la Sunrise iliyotokea Wangwi katika Bahari ya Hindi mwezi Januari 2013 na ajali mbalimbali za vyombo vingine vya usafiri ambapo watu walipoteza maisha na wengine kupata majeraha. Hivi karibuni pia tumeshuhudia ajali mbaya ya kuporomoka kwa jengo la ghorofa 16 Jijini Dar es Salaam ambalo limesababisha vifo vya watu 34 na tukio linguine ni vifo 13 vilivyotokana na kufukiwa na kifusi cha ‘moram’ katika machimbo ya Mushono Jijini Arusha. Aidha, tumempoteza ghafla Mbunge mwenzetu, Mheshimiwa Salim Hemed Khamis, Mbunge wa Chambani na baadhi yetu tumepoteza Ndugu, wakiwemo wazazi na watoto kutokana na sababu mbalimbali. Wote nawapa Pole Sana!

    Mzunguko Mpya wa Bajeti

    Mheshimiwa Spika, kuanzia mwaka wa fedha 2013/2014, tumekubaliana kuanza Mzunguko Mpya wa Bajeti ambao utatuwezesha kukamilisha mjadala wa Bajeti ya Serikali mapema. Lengo ni kwamba ifikapo tarehe 30 Juni ya kila mwaka, taratibu zote za kuandaa, kuchambua na kupitisha Bajeti ya Serikali ziwe zimekamilika na utekelezaji wa Bajeti kuanza ifikapo tarehe 1 Julai. Tofauti na miaka ya nyuma ambapo Bajeti ya Serikali ilikuwa ikijadiliwa na kupitishwa kwanza na kufuatiwa na Bajeti za Kisekta, sasa makadirio na matumizi ya Wizara yatajadilwa kwanza na hatimaye kuhitimishwa na majadiliano ya kina ya Bajeti ya Serikali. Moja ya faida kubwa ya utaratibu huu mpya ni kwamba, mwaka mpya wa fedha unapoanza utekelezaji wa kazi za Serikali unaanza mara moja. Utaratibu huo utawawezesha Waheshimiwa Mawaziri na Wabunge pamoja na Watendaji wa Serikali kurejea katika kazi zao na kusimamia kikamilifu utekelezaji wa Bajeti na Mpango wa Maendeleo. Kwa kuwa tunaanza kwa mara ya kwanza kutumia utaratibu huo hazitakosekana dosari chache ambazo zitafanyiwa kazi kadri tunavyoendelea kuutumia.

    Nawaomba Waheshimiwa Wabunge kutumia fursa hii kutoa maoni na ushauri utakaosaidia kuboresha Bajeti ya Serikali ili iwe bora zaidi na yenye maslahi makubwa kwa wananchi wetu.

    Mheshimiwa Spika, maandalizi ya Bajeti yamezingatia Ilani ya Uchaguzi ya Chama Cha Mapinduzi ya mwaka 2010; Mpango wa Kwanza wa Maendeleo wa Miaka Mitano; Malengo ya Maendeleo ya Milenia na Awamu ya Pili ya Mkakati wa Kukuza Uchumi na Kupunguza Umaskini. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kuimarisha usimamizi wa rasilimali chache tulizonazo ili kutekeleza Miradi ya Maendeleo ya Kipaumbele ambayo itachochea ukuaji wa haraka wa uchumi.

    Mheshimiwa Spika, nachukua fursa hii kumpongeza sana Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali, Bwana Ludovick Utouh, pamoja na wafanyakazi wote wa Ofisi ya Taifa ya Ukaguzi kwa kazi nzuri wanayoifanya ya kusimamia rasilimali za Serikali. Matunda ya kazi hii yameonekana hadi nje ya Nchi na ndiyo maana Ofisi hii sasa imepandishwa hadhi kutoka Daraja la Kwanza hadi la Tatu kwa vigezo vinavyotumiwa na Muungano wa Ofisi za Ukaguzi wa Hesabu za Serikali katika Bara la Afrika kwa Nchi zinazotumia Lugha ya Kiingereza.


    Mheshimiwa Spika, Nchi yetu imepiga hatua ya kuridhisha katika kuimarisha Demokrasia ya Vyama vingi. Kwa ujumla hali ya kisiasa Nchini ni tulivu na Vyama vya Siasa vinaendelea kutekeleza majukumu yake. Idadi ya Vyama vya Siasa vyenye usajili wa kudumu imefikia 20 baada ya Chama cha Alliance for Democratic Change (ADC) kupata usajili wa kudumu. Chama cha Ukombozi wa Umma (CHAUMA) kilipata usajili wa muda na zoezi la uhakiki wa wanachama linaendelea. Chama cha Movement for Democratic and Economic Change kilifutwa baada ya kukosa sifa za kupata usajili wa kudumu.

    Mheshimiwa Spika, ili Demokrasia Nchini izidi kuimarika na Wananchi washiriki kikamilifu kwenye siasa, Viongozi wote wa Vyama vya Siasa wana wajibu mkubwa wa kuendesha Siasa za kistaarabu zinazozingatia maadili ya Kitanzania na kufuata Sheria, Kanuni na Taratibu. Wito wangu kwa Vyama vyote ni kuendelea kuvumiliana na kutohamasisha siasa za chuki au vurugu ambazo zitatugawa na kuhatarisha Amani, Utulivu na Umoja wetu ambao umewekezwa kwa miaka mingi. Mwenye Macho haambiwi Tazama. Wote ni mashahidi wa matatizo makubwa ambayo yamezikumba Nchi zilizoingia katika siasa za chuki na vurugu.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Siasa itaandaa mapendekezo ya kufanya mapitio ya Sheria ya Vyama vya Siasa ya mwaka 1992 na Sheria ya Gharama za Uchaguzi ya mwaka 2010. Aidha, itaendelea na usajili wa Vyama vya Siasa, kutoa elimu ya Demokrasia kwa Wananchi na kuboresha Baraza la Vyama vya Siasa. Hatua hizo zitazidi kuimarisha Demokrasia ya Vyama Vingi Nchini.


    Hali ya Mipaka ya Nchi

    Mheshimiwa Spika, kwa ujumla hali ya mipaka ya Nchi yetu ni shwari na Wananchi wanafanya shughuli zao bila vikwazo. Katika kuimarisha usalama wa mipaka yetu, Viongozi wa Mikoa ya Kagera, Kigoma, Rukwa na Tanga wamefanya vikao vya ujirani mwema na wenzao wa Mikoa ya mipakani mwa Nchi za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Burundi, Zambia na Kenya. Pamoja na hali nzuri ya usalama wa mipaka yetu, bado tunakabiliwa na changamoto ya Wahamiaji haramu wanaotumia Nchi yetu kama mapito ya kuelekea Nchi nyingine au kufanya makao Nchini. Ili kukabiliana na tatizo hilo, Serikali inaendesha misako ya kuwabaini, kuwakamata na kuwafikisha kwenye Vyombo vya Sheria. Serikali pia, imeendelea kutoa elimu kwa Wananchi wa Mikoa ya mipakani ili kutoa taarifa za Wahamiaji haramu. Natoa wito kwa Wananchi wote kushirikiana na Serikali kuwabaini na kuwafichua wahamiaji haramu na wale wanaowasafirisha ili wachukuliwe hatua stahiki za Kisheria.

    Hali ya Uhalifu Nchini

    Mheshimiwa Spika, Jeshi la Polisi kwa kushirikiana na jamii kupitia dhana ya Ulinzi Shirikishi inafanya kazi nzuri ya kudhibiti vitendo vya uhalifu Nchini. Jumla ya makosa makubwa ya jinai yaliyotolewa taarifa katika Vituo vya Polisi Nchini yalipungua kutoka 69,678 mwaka 2011 hadi 66,255 mwaka 2012. Katika kipindi cha Januari hadi Februari 2013 makosa ya jinai yalikuwa 10,548 ikilinganishwa na makosa 10,989 yaliyoripotiwa katika kipindi kama hicho mwaka 2012. Jeshi la Polisi pia limedhibiti kwa kiasi kikubwa uingizaji wa silaha haramu ambapo jumla ya silaha 405 zilikamatwa katika operesheni mbalimbali kati ya Januari na Desemba 2012. Natumia fursa hii kulipongeza Jeshi la Polisi kwa kazi nzuri ya kutekeleza kikamilifu dhana ya Ulinzi Shirikishi na kuwahamasisha Wananchi kuhusu Utii wa Sheria bila Shuruti. Aidha, napenda kuwakumbusha Wananchi wote kwamba, suala la Ulinzi na Usalama wa Nchi yetu ni jukumu letu sote. Ni wajibu wetu kutoa taarifa za vitendo vya uhalifu kwa Jeshi letu ili hatua za kudhibiti vitendo hivyo zichukuliwe.

    Mauaji ya Kishirikina

    Mheshimiwa Spika, pamoja na juhudi za Serikali za kuwahudumia wazee na watu wenye ulemavu, siku za karibuni kumeibuka tena dalili za vitendo vya ukatili dhidi ya wazee, wanawake na walemavu wa ngozi katika baadhi ya Mikoa kwa sababu za kishirikina. Ukatili huo siyo tu unyama uliopindukia kwa Binadamu wenzetu bali pia unaondoa sifa kubwa ya jamii yetu ya kupendana pasipo kujali rangi, dini au kabila. Nitumie fursa hii kuwahakikishia ndugu zetu wenye ulemavu wa ngozi, akina mama na wazee kwamba, Serikali haitavumila kuona ukatili wowote unafanywa dhidi yao.

    Naziagiza Kamati za Ulinzi na Usalama za Mikoa na Wilaya zote Nchini kwa kushirikiana na Jamii kuwabaini na kuwafikisha kwenye Vyombo vya Sheria wale wote wanaojihusisha na vitendo hivyo viovu.

    Migogoro ya Dini

    Mheshimiwa Spika, Serikali imetoa uhuru kwa Wananchi wake kuabudu, kila mtu kwa Dini anayoitaka. Hata hivyo, hivi karibuni kumejitokeza migongano na chokochoko za kidini ambazo zimeanza kueneza chuki miongoni mwetu. Chokochoko zinazojitokeza si dalili nzuri kwa mustakabali wa Nchi yetu inayopenda kudumisha Amani, Utulivu na Umoja wa Kitaifa.

    Uzoefu wa Mataifa mbalimbali umeonesha kwamba chokochoko za kidini zimesababisha machafuko makubwa na kutoweka kwa amani katika Nchi hizo. Tukumbuke kwamba yakitokea machafuko ya namna hiyo na kuvurugika kwa amani na utulivu, hakuna atakayesalimika. Hivyo, natoa wito kwa Viongozi wa Madhehebu ya Dini kuelimisha Waumini wao kuthamini na kuheshimu dini za wengine na kuepuka vitendo vyovyote vinavyoamsha hisia za chuki miongoni mwa wafuasi wa Dini mbalimbali.

    Mafunzo ya Jeshi la Kujenga Taifa

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali iliahidi kukarabati na kujenga Makambi kwa ajili ya kuchukua Vijana watakaojiunga na mafunzo ya Jeshi la Kujenga Taifa kwa mujibu wa Sheria. Ninayo furaha kuliarifu Bunge lako tukufu kuwa Serikali ya Chama Cha Mapinduzi imetekeleza ahadi ilizotoa mwaka jana kwa ufanisi mkubwa. Mafunzo ya JKT kwa mujibu wa Sheria yameanza mwaka huu kwa kuchukua Vijana 4,711 sambamba na Vijana 5,893 wa kujitolea wakiwemo baadhi ya Waheshimiwa Wabunge. Nitumie fursa hii kuwapongeza Waheshimiwa Wabunge vijana waliojiunga na mafunzo ya JKT mwaka huu. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kuchukua vijana kwa ajili ya mafunzo ya JKT kwa Mujibu wa Sheria.


    Tume ya Taifa ya Uchaguzi

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Tume ya Taifa ya Uchaguzi iliendesha Chaguzi Ndogo za Madiwani katika Kata 29 Tanzania Bara ili kujaza nafasi wazi za Viti vya Udiwani. Katika chaguzi hizo, Chama Cha Mapinduzi kilishinda Viti 22, CHADEMA Viti 5 na CUF na TLP Kiti kimoja kimoja. Vilevile, Tume ilifanya teuzi 15 ili kujaza nafasi zilizokuwa wazi za Udiwani wa Viti Maalum. Katika uteuzi huo, CCM ilipata viti 10, CHADEMA viti vinne na TLP kiti kimoja. Katika mwaka 2013/2014, Tume ya Taifa ya Uchaguzi itaboresha Daftari la Wapiga Kura ambapo Awamu ya Kwanza itakamilika mwezi Desemba, 2013. Uboreshaji huo utawezesha kuchapishwa kwa Daftari la Wapiga Kura kwa ajili ya Uchaguzi wa Serikali za Mitaa mwaka 2014 na Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2015.

    Maandalizi ya Uchaguzi wa Serikali za Mitaa

    Mheshimiwa Spika, uchaguzi wa Serikali za Mitaa ngazi ya Vitongoji, Vijiji na Mitaa unatarajiwa kufanyika mwezi Oktoba 2014. Kazi za awali za uchaguzi huo zinaendelea kufanyika ikiwa ni pamoja na kupitia upya Kanuni za Uchaguzi zitakazojumuisha maoni ya wadau mbalimbali. Ili kufanikisha uchaguzi huo, Halmashauri zote Nchini zinatakiwa kuanza maandalizi mapema kwa kupitia na kuhakiki orodha ya Vitongoji, Vijiji na Mitaa. Baada ya kuhakiki orodha hiyo, maombi mapya ya kugawa Vitongoji, Vijiji au Mitaa yawasilishwe katika ngazi husika kabla ya tarehe 31 Desemba 2013 kwa kuzingatia Sheria na Taratibu zilizopo.

    Shughuli za Bunge

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Bunge limeendelea kutekeleza majukumu yake ya kuisimamia na kuishauri Serikali katika nyanja mbalimbali. Aidha, Bunge limefanya Mikutano mitatu, kupitisha Miswada minne ya Sheria na kuridhia Maazimio nane. Katika kuboresha utendaji wa Kamati za Kudumu za Bunge, Wajumbe wa Kamati hizo walipatiwa mafunzo ya kuwajengea uwezo ili kumudu majukumu yao vizuri katika nyanja za utafiti, uchambuzi wa Miswada, Sera na Bajeti, utunzaji wa kumbukumbu na taratibu za uendeshaji wa Bunge. Vilevile, kuanzia tarehe 4 hadi 7 Desemba 2012 Bunge liliandaa kwa mafanikio Mkutano wa Umoja wa Mabunge Duniani uliofanyika Dar es Salaam ukiwa na kauli mbiu ya “Vita dhidi ya Ukatili wa Wanawake”.

    Mheshimiwa Spika, ili kuimarisha utendaji na kuongeza ufanisi, Kamati za Kudumu za Bunge zimefanyiwa mabadiliko makubwa kwa kuunda Kamati mpya ya Bajeti na kugawanya baadhi ya Kamati. Iliyokuwa Kamati ya Nje, Ulinzi na Usalama imegawanywa mara mbili na kuwa Kamati ya Mambo ya Nje na Kamati ya Ulinzi na Usalama. Kamati ya Sheria, Katiba na Utawala imegawanywa na kuwa Kamati ya Sheria, Katiba na Utawala na Kamati ya Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa. Vilevile, Kamati zilizokuwepo awali nazo zimeundwa upya na baadhi kuongezewa majukumu. Ni imani yangu kwamba Kamati hizo, zitatekeleza wajibu wake kikamilifu kwa maslahi ya Taifa.


    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali imeendelea kuratibu masuala yote ya Muungano na yasiyo ya Muungano kwa lengo la kudumisha Muungano na ushirikiano wa Serikali zote mbili. Katika kudumisha ushirikiano huo, Kikao cha Kamati ya Pamoja ya SMT na SMZ cha kushughulikia Masuala ya Muungano kilifanyika na kujadili Hoja zinazohusu utafutaji na uchimbaji wa mafuta na gesi asilia; ushiriki wa Zanzibar katika Taasisi za Nje na katika Jumuiya ya Afrika Mashariki; Ongezeko la gharama za umeme wa TANESCO kwa ZECO; Usajili wa vyombo vya moto, malalamiko ya wafanyabiashara wa Zanzibar kutozwa kodi mara mbili na mgawanyo wa mapato.

    Mabadiliko ya Katiba

    Mheshimiwa Spika, Tume ya Mabadiliko ya Katiba inaendelea kuratibu, kukusanya na kuchambua maoni ya Wananchi ili kupata Katiba Mpya ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inayotokana na ridhaa ya Wananchi wenyewe ifikapo mwaka 2014. Katika mwaka 2012/2013, Tume imekusanya maoni ya Wananchi kupitia njia mbalimbali na kuanza uchambuzi wa maoni yaliyotolewa ili kuandaa Rasimu ya Katiba. Tume pia, imeanza maandalizi ya kuunda Mabaraza ya Katiba katika Ngazi ya Mamlaka ya Serikali za Mitaa na Mabaraza ya Katiba yanayojumuisha Asasi, Taasisi na Makundi Maalum ya Watu. Mabaraza hayo yatakuwa na jukumu la kupitia na kutoa maoni juu ya Rasimu ya Katiba iliyoandaliwa na Tume. Mabaraza ya Katiba yatawashirikisha na kuwakutanisha wawakilishi kutoka makundi mbalimbali ya wananchi katika jamii.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Tume itaratibu, Mikutano ya Mabaraza ya Katiba Mpya, kuchambua maoni ya Mabaraza ya Katiba na kuandaa Rasimu ya Katiba Mpya itakayowasilishwa katika Bunge Maalum la Katiba. Vilevile, itachapisha Katiba iliyotokana na maoni ya Bunge Maalum la Katiba kwa ajili ya kupigiwa Kura ya Maoni. Naipongeza sana Tume ya Mabadiliko ya Katiba kwa kazi nzuri waliyoifanya hadi sasa. Nawasihi Watanzania wote kuendelea kutoa ushirikiano kwa Tume ili iweze kukamilisha kazi hii muhimu kwa Taifa letu.

    Sensa ya Watu na Makazi 2012

    Mheshimiwa Spika, mwaka 2012 ulikuwa ni mwaka wa Sensa ya Watu na Makazi ambayo ni ya tano kufanyika tangu kuasisiwa kwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Matokeo yanaonesha kuwa idadi ya watu Nchini imeongezeka kutoka watu milioni 34.5 mwaka 2002 hadi milioni 44.9 mwaka 2012. Hilo ni ongezeko la watu Milioni 10.4 kwa kipindi cha miaka kumi, sawa na ukuaji wa wastani wa Asilimia 2.7 kwa mwaka. Kwa ujumla matokeo ya Sensa yanaonesha kasi ya ongezeko la watu ni kubwa ikilinganishwa na kasi ya ukuaji wa Pato la Taifa. Kwa kutambua changamoto hiyo, Serikali pamoja na mambo mengine inaendelea kutekeleza Sera ya Idadi ya Watu ya mwaka 2006 kwa kuelimisha Wananchi kuhusu umuhimu wa Uzazi wa Mpango. Nitumie fursa hii kulikumbusha Bunge lako Tukufu na Watanzania kazi ya uchambuzi wa takwimu inaendelea ili kupata mchanganuo wa kina zaidi utakaoiwezesha Serikali kupanga vizuri Mipango yake ya Maendeleo. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itasambaza taarifa mbalimbali za Sensa ya Watu na Makazi zenye mchanganuo wa kitakwimu na kuhamasisha matumizi yake katika tafiti na kuandaa Mipango ya Maendeleo katika ngazi zote.

    Vitambulisho vya Taifa

    Mheshimiwa Spika, Tarehe 07 Februari 2013, Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania alizindua rasmi Mfumo wa Utambuzi na Usajili wa Watu, Jijini Dar es Salaam. Vilevile, tarehe 13 Februari 2013, Mheshimiwa Dkt. Ali Mohamedi Shein, Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi, alizindua Zoezi hilo kwa upande wa Zanzibar. Kuzinduliwa rasmi kwa mfumo huo ni mwanzo wa utoaji wa Vitambulisho vya Taifa ambavyo vitasaidia kuwatambua na kuwahudumia Wananchi ipasavyo. Zoezi la utoaji wa Vitambulisho vya Taifa linaendelea kwa watumishi wa umma waliokuwa wamesajiliwa na kuhakikiwa. Zoezi la kuingiza taarifa za Wananchi 220,000 kwa ajili ya kupatiwa Vitambulisho vya Taifa katika Wilaya ya Kilombero iliyoteuliwa kuwa Wilaya ya mfano limekamilika na uchambuzi wa taarifa za Wakazi wa Dar es Salaam 2,159,822 waliojiandikisha zinaendelea. Aidha, Wakaazi wa Zanzibar 160,645 na Wageni 180 wameandikishwa. Kazi ya Utambuzi na Usajili wa Watu katika Mikoa mbalimbali Nchini inaendelea sambamba na utoaji wa Vitambulisho kwa wale walioandikishwa na kuhakikiwa.


    Hali ya Uchumi

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012, Pato halisi la Taifa lilikua kwa Asilimia 6.9 ikilinganishwa na ukuaji wa Asilimia 6.4 mwaka 2011. Sekta zilizochangia zaidi katika ukuaji huo ni pamoja na Mawasiliano, Fedha, Viwanda, Ujenzi, Madini, Biashara na Utalii. Kutokana na ukuaji huo, Wastani wa Pato la Mtanzania umeongezeka kutoka Shilingi 869,436 mwaka 2011 hadi Shilingi 995,298 mwaka 2012, sawa na ongezeko la Asilimia 12.6. Mfumuko wa Bei umepungua kutoka Asilimia 19.4 mwezi Februari 2012 hadi Asilimia 9.8 mwezi Machi 2013. Kupungua kwa Mfumuko wa Bei kumechangiwa na jitihada za Serikali za kuongeza usambazaji wa vyakula kwenye masoko, kupunguza ujazi wa fedha kwenye soko, kudhibiti upandaji wa bei ya mafuta ya petroli na kuimarika kwa upatikanaji wa umeme viwandani ikilinganishwa na mwaka 2011/2012.

    Mpango wa Maendeleo wa Miaka Mitano

    Mheshimiwa Spika, Serikali inatekeleza Mpango wa Maendeleo wa Miaka Mitano ambao ulipitishwa na Bunge lako Tukufu Mwaka 2011/2012. Katika kutekeleza Mpango huo, Tume ya Mipango imeweka utaratibu wa kuchambua kwa kina maandiko ya miradi yote ya kisekta ili kuhakikisha kwamba imezingatia vipaumbele ambavyo sote tumekubaliana. Baada ya uchambuzi huo, ndipo fedha hutolewa kwa ajili ya utekelezaji. Pamoja na utaratibu huo, Serikali imeona ni muhimu kuongeza kasi ya utekelezaji wa Mpango wa Maendeleo kwa kuanzisha Mfumo imara zaidi wa kupanga Vipaumbele, kufuatilia na kutathmini Utekelezaji wa Miradi ya Kimkakati ya Maendeleo. Mfumo huo ambao utasimamiwa na Chombo Maalum (President’s Delivery Bureau) chini ya Ofisi ya Rais, Ikulu, unazingatia uzoefu wa Nchi ya Malaysia. Chini ya Mfumo huo, Miradi ya kipaumbele itakayotekelezwa itatengewa fedha za kutosha na usimamizi wa kina utafanyika kuhakikisha kwamba malengo yaliyowekwa yanafikiwa.

    Mheshimiwa Spika, ili Mfumo huo ufanikiwe inabidi kwanza wadau wote wakubaliane kimsingi vipaumbele ambavyo vitatoa matokeo makubwa na ya haraka na kisha wataalamu kutoka Serikalini, Sekta Binafsi na Mashirika Yasiyo ya Kiserikali kukaa pamoja na kuchambua kwa undani vipaumbele hivyo, namna ya kuvitekeleza, kubaini watekelezaji na kuibua viashiria vya kupima matokeo. Tayari zoezi hilo la awali limefanyika ambapo maeneo sita ya kwanza ya kipaumbele yamefanyiwa uchambuzi wa kina kwa utaratibu unaojulikana kama Maabara (Labs). Utaratibu huo wa maabara unatoa fursa kwa wataalam na watunga Sera kukaa pamoja, kufikiri na kuendesha majadiliano ya wazi hadi pale wanapokubaliana kwamba ufumbuzi wa tatizo umepatikana.Maeneo yaliyojadiliwa katika awamu ya kwanza ni Nishati na Gesi Asilia, Uchukuzi, Kilimo, Elimu, Maji na Kupanua wigo wa Mapato ya Serikali. Baada ya uchambuzi huo kukamilika, matokeo yake ikiwemo miradi iliyoandaliwa pamoja na Bajeti ya utekelezaji itawekwa hadharani ili kila Mtanzania ajue kitakachofanyika, kutoa maoni na kufuatilia kwa kina utekelezaji.

    Mheshimiwa Spika, ili kuhakikisha kwamba kunakuwepo na uwajibikaji wa kutosha katika kutekeleza vipaumbele vya Kitaifa, Chombo kitakachoanzishwa (President’s Delivery Bureau) kitakuwa na jukumu la kuhakikisha kwamba kila Waziri wa Kisekta na Watendaji Wakuu wanawajibika kusimamia utekelezaji wa miradi ya kipaumbele na pia kufanya tathmini za mara kwa mara kupima matokeo. Napenda kuliarifu Bunge lako Tukufu kwamba, Mawaziri wanaosimamia maeneo sita ambayo tumeanza nayo walitoa ahadi kwamba watakuwa mstari wa mbele kusimamia kwa weledi utekelezaji wa miradi ya Sekta zao. Ahadi hizo walizitoa wakati wa uzinduzi wa awamu ya kwanza ya mfumo wa maabara uliofanywa na Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania tarehe 22 Februari 2013. Ni matumani yangu kuwa, utaratibu huo utasaidia sana kuimarisha uwajibikaji, ufuatiliaji na hatimaye kupata matokeo ya haraka ambayo yatasaidia uchumi kukua kwa kasi zaidi na hivyo kupunguza umaskini miongoni mwa watu wetu. Ni vyema ieleweke wazi kwamba, maeneo ya kipaumbele yaliyochaguliwa yatapata sehemu kubwa ya fedha za maendeleo. Hii ndiyo maana ya dhana ya kupanga ni kuchagua na haina maana kwamba kazi nyingine za uendeshaji wa Serikali zitasimama. Katika Mwaka 2013/2014, kutafanyika uchambuzi wa kina wa maeneo mengine ya kipaumbele ambayo yatasaidia Serikali kupanga Bajeti ya Maendeleo kwa mwaka 2014/2015.

    Maendeleo ya Sekta Binafsi na Uwekezaji

    Mheshimiwa Spika, Serikali inaratibu utekelezaji wa Mpango Kazi wa Kuboresha Mazingira ya Biashara na Uwekezaji Nchini. Lengo ni kuimarisha ushiriki wa Sekta Binafsi katika shughuli za uwekezaji na Biashara Nchini. Katika utekelezaji wa Mpango Kazi huo, Serikali imeazimia kupunguza muda unaotumika kupitisha mizigo Bandarini na Mipakani kwa kuanzisha utaratibu wa kubadilishana taarifa zinazohusu mizigo kwa njia za kielektroniki kabla mizigo haijafika kwenye Vituo vya Forodha. Vilevile, Kamati za Pamoja (Joint Border Post Committees) zimeundwa kwenye Vituo vya Mipakani vya Tunduma, Kabanga, Mutukula, Holili, Sirari na Namanga. Kupitia Kamati hizo wadau wote wanaoshughulika na utoaji huduma mipakani hufanya kazi kwa pamoja.

    Mheshimiwa Spika, Serikali imekamilisha Mkakati na Mpango Kazi wa Utekelezaji wa Sera ya Ubia baina ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPP). Vilevile, Mwongozo wa Utendaji kwa ajili ya kutekeleza Sera, Sheria na Kanuni za Ubia baina ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi umekamilika. Aidha, Serikali imefanya tathmini ya Sera zinazohusu Uwekezaji kwa kutumia Mfumo wa Tathmini unaotumiwa na Shirika la Kimataifa la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD). Taarifa ya tathmini ya Sera hizo itachangia katika kufanya mapitio ya Sera ya Taifa ya Uwekezaji ya mwaka 1996 pamoja na Sheria yake ya mwaka 1997. Nazihimiza Wizara na Taasisi za Serikali kuongeza juhudi katika kuainisha miradi inayokidhi vigezo vya kutekelezwa kwa utaratibu wa PPP ili Nchi iweze kunufaika na fursa zinazotokana na utaratibu huo.

    Mheshimiwa Spika, Serikali imeendelea kuratibu majadiliano baina ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi ili kuibua fursa zilizopo na kupata ufumbuzi wa changamoto za kisera, kisheria na kitaasisi zinazokwamisha biashara na uwekezaji. Kutokana na umuhimu wa majadiliano hayo, Tanzania itakuwa mwenyeji wa Mkutano wa Kimataifa wa “Majadiliano ya Ushirikiano kwa Manufaa ya Wote wa mwaka 2013” (Global 2013 Smart Partnership Dialogue) utakaofanyika mwezi Julai 2013, Jijini Dar es Salaam. Maandalizi ya Mkutano huo yanaendelea ambapo Mkutano maalum kwa Wakuu wa Mikoa, Wilaya na Makatibu Tawala wa Mikoa ulifanyika mjini Dodoma mwezi Novemba 2012. Katika Mkutano huo, washiriki walipata uelewa wa pamoja wa dhana ya majadiliano ya ushirikiano kwa manufaa ya wote yatakayowasaidia kusimamia majadiliano katika maeneo yao.

    Mheshimwa Spika, Serikali imetoa mwongozo kwa Mabaraza ya Biashara ya Mikoa na Wilaya kuendesha majadiliano katika maeneo yao ili matokeo ya majadiliano hayo yatumike kikamilifu wakati wa majadiliano ya Kimataifa mwezi Julai 2013. Uzoefu wa Nchi ambazo zimeandaa majadiliano kama hayo umeonesha kwamba kuna manufaa makubwa yakiwemo kubaini wagunduzi na wabunifu, kuibua fursa mpya za teknolojia na uwekezaji na pia kupata uzoefu wa Mataifa mengine katika masuala mbalimbali. Natoa wito kwa Mabaraza ya Biashara ya Mikoa na Wilaya kuendesha majadiliano katika maeneo yao na kujiandaa kikamilifu kushiriki katika Mkutano huo.

    Mheshimiwa Spika, katika kipindi cha Januari 2012 hadi Desemba 2012, Kituo cha Uwekezaji Tanzania kilisajili Miradi 869 yenye thamani inayokadiriwa kufikia Shilingi Bilioni 30,866. Kati ya miradi hiyo, Miradi 469 sawa na Asilimia 54 ni miradi ya wawekezaji wa ndani, Miradi 195 sawa na Asilimia 22 ni ya ubia kati ya wawekezaji wa ndani na Nje na Miradi 205, sawa na Asilimia 24 ni ya wawekezaji kutoka Nje. Usajili wa miradi hiyo umeongeza ajira Nchini ambapo zaidi ya Watanzania 174,412 walipata ajira kwenye miradi hiyo. Tathmini ya thamani ya uwekezaji kisekta inaonesha kwamba katika mwaka 2012 miradi ya Sekta ya Kilimo inaongoza ikiwa imechangia Shilingi Bilioni 14,226 ikifuatiwa na Sekta ya Uzalishaji Viwandani iliyochangia Shilingi Bilioni 4,672. Sekta hizo zinafuatiwa na Sekta ya Mawasiliano iliyochangia Shilingi Bilioni 4,663 na Sekta ya Nishati iliyochangia Shilingi Bilioni 2,110. Pamoja na mafanikio hayo, bado kuna changamoto kubwa ya kufanya kazi kama Timu moja katika kuvutia wawekezaji. Ili kuweza kuvutia wawekezaji katika hali endelevu, ni muhimu sana Sera na Sheria za Uwekezaji zikatoa Mwongozo ambao unatabirika kwa muda mrefu.

    Uwezeshaji Wananchi Kiuchumi

    Mheshimiwa Spika, Serikali imeratibu na kufanya tathmini ya Mifuko mbalimbali ya Uwezeshaji Wananchi Kiuchumi. Mifuko hiyo ni pamoja na Mfuko wa Uwezeshaji wa Mwananchi, Mpango wa Uwezeshaji Wananchi Kiuchumi na Kuongeza Ajira, SIDO, SELF, Agriculture Input Trust Fund na Presidential Trust Fund. Mifuko mingine ni Mfuko wa Maendeleo ya Vijana, Mfuko wa Maendeleo ya Wanawake, Mfuko wa Udhamini wa Mikopo kwa Mauzo ya Nje na Mfuko wa Kudhamini Taasisi za Fedha Kutoa Mikopo kwa Miradi Midogo na ya Kati. Katika Makubaliano yaliyofikiwa baina ya Serikali na Taasisi za Fedha zilizoteuliwa kutoa mikopo kwa wajasiriamali ni kwamba Taasisi hizo zikopeshe mara tatu zaidi ya dhamana iliyotolewa na Serikali. Katika kutekeleza makubaliano hayo, hadi Desemba 2012 Mpango wa Uwezeshaji Wananchi Kiuchumi na Kuongeza Ajira ulitoa mikopo kwa Wajasiriamali 76,546 yenye thamani ya Shilingi Bilioni 50.06. Urejeshaji wa mikopo hiyo umefikia wastani wa Asilimia 82. Aidha, katika kipindi hicho, Mfuko wa Uwezeshaji wa Mwananchi umetoa mikopo ya Shillingi Bilioni 8.6 kwa Mikoa 11, Wilaya 27, Vyama vya Akiba na Mikopo (SACCOs) 49 na Wajasiriamali 8,497. Ufuatiliaji wa maendeleo ya Mifuko mbalimbali ya Uwezeshaji unaonesha kuwa Wananchi waliopata mikopo wameweza kupiga hatua za kimaendeleo kwa kuongeza tija na uzalishaji katika shughuli zao na hatimaye kuongeza kipato na kuboresha hali zao za maisha.

    Mheshimiwa Spika, utekelezaji wa awamu ya pili ya Mfuko wa Maendeleo ya Jamii (TASAF) ulikamilika mwaka 2012. Tathmini ya utekelezaji imeonesha kwamba TASAF imetoa mchango mkubwa katika kuwezesha utekelezaji wa miradi mingi ya maendeleo Vijijini iliyoibuliwa na Wananchi. Katika utekelezaji wa awamu hiyo, jumla ya Miradi 1,010 yenye thamani ya Shilingi Bilioni 20 iliibuliwa na kuwezeshwa katika Wilaya za Tanzania Bara na Zanzibar. Aidha, mafunzo ya ujasiriamali yalitolewa kwa Vikundi 1,778 vyenye wanachama 22,712 katika Halmashauri 44 kwa lengo la kuviimarisha ili kuongeza ufanisi zaidi katika shughuli zao.

    Mheshimiwa Spika, kutokana na mafanikio hayo, tarehe 15 Agosti 2012, awamu ya tatu ya TASAF ilizinduliwa Mjini Dodoma na Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Awamu hiyo itakayogharimu jumla ya Shilingi Bilioni 440 inatekeleza Mpango wa Kunusuru Kaya Maskini Zilizo Katika Mazingira Hatarishi. Mpango huo unalenga kuziwezesha kaya maskini kupata chakula na kujiongezea fursa za kipato kwa kuzipatia fedha ili kumudu mahitaji ya msingi kama vile lishe bora, huduma za afya na elimu. Mpango huo utakaotekelezwa kwa awamu katika Halmashauri zote Tanzania Bara na Zanzibar, umeanza kwa utambuzi wa Kaya maskini katika Vijiji 20 vya Halmashauri ya Bagamoyo ambapo jumla ya Kaya 3,056 zimetambuliwa. Zoezi hilo linaendelea kwenye Halmashauri nyingine 13 na ifikapo Juni 2014, Halmashauri zote Nchini zitafikiwa.


    Kilimo cha Mazao ya Chakula na Biashara

    Mheshimiwa Spika, Serikali inatekeleza mipango na mikakati mbalimbali ya kuongeza tija na uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara. Hatua hizo ni pamoja na kutekeleza Azma ya KILIMO KWANZA, Programu ya Kuendeleza Sekta ya Kilimo (ASDP), Mpango wa Utoaji wa Ruzuku ya Pembejeo na Dawa za Kilimo, Programu ya Kuendeleza Kilimo katika Ukanda wa Kusini mwa Tanzania (SAGCOT), Programu Kabambe ya Kuendeleza Kilimo Barani Afrika (Comprehensive Africa Agriculture Development Programme – CAADP) na kuboresha huduma za ugani na utafiti katika Sekta ya Kilimo. Hatua nyingine ni pamoja na kuvutia Wawekezaji katika Sekta ya Kilimo, kuhimiza Kilimo cha Umwagiliaji, kuongeza fursa za upatikanaji wa zana bora za kilimo hasa matrekta, kuimarisha masoko na kurahisisha upatikanaji wa mitaji kutoka Vyombo vya Fedha, hususan kupitia Dirisha la Kilimo katika Benki ya Maendeleo Tanzania.

    Mheshimiwa Spika, napenda kulifahamisha Bunge lako Tukufu kuwa jitihada za kuendeleza Kilimo zimeanza kuleta matumaini hasa katika kuongeza upatikanaji wa Pembejeo za Kilimo na kuongeza tija na uzalishaji. Kwa mfano, katika mwaka 2012/2013, Tani 226,092 za mbolea zilifikishwa kwa Wakulima 3,792,000 Nchini na upatikanaji wa mbegu bora ulifikia Tani 30,443 ikilinganishwa na Tani 28,612 zilizozalishwa mwaka 2011/2012. Kutokana na ongezeko la matumizi ya mbolea na Wakulima kuzingatia Kanuni za Kilimo Bora, tija anayopata mkulima katika zao la mahindi chotara kwa sasa ni Wastani wa Tani 3.9 kwa hekta na tija ya uzalishaji wa zao la mpunga ni Tani 3.8 kwa hekta katika maeneo ya umwagiliaji.

    Mheshimiwa Spika, Serikali ilianza kutekeleza Mpango wa utoaji ruzuku ya mbolea na mbegu bora kwa kutumia utaratibu wa Vocha mwaka 2008/2009. Pamoja na mafanikio yaliyopatikana kutokana na utaratibu huo, hasa kuongezeka kwa upatikanaji na matumizi ya mbolea na mbegu bora pamoja na tija katika uzalishaji wa mazao ya kilimo, mpango huo umekuwa na changamoto kadhaa. Changamoto zilizojitokeza ni pamoja na mbolea na Vocha kuchelewa kufika kwa walengwa; uteuzi wa Mawakala usiozingatia vigezo na udanganyifu uliofanywa na baadhi ya Mawakala kwa kushirikiana na Watumishi wasio waaminifu pamoja na Wajumbe wa Kamati za Pembejeo katika ngazi mbalimbali za utekelezaji. Serikali imechukua hatua kwa kufanya ukaguzi maalum kwenye maeneo yaliyokuwa na upungufu huo na waliobainika kuhusika na udanganyifu wamefikishwa kwenye Vyombo vya Sheria.

    Mheshimiwa Spika, mwaka jana Serikali iliahidi kufanya mapitio ya Mfumo wa utoaji wa mbolea ya ruzuku na mbegu bora kwa kutumia utaratibu wa Vocha ili kuondoa upungufu uliojitokeza. Napenda kuliarifu Bunge lako Tukufu kuwa, Serikali imeboresha mfumo huo na kuanzia mwaka 2013/2014 ruzuku ya pembejeo za kilimo itatolewa kwa Mikopo kupitia Vikundi vya Wakulima.


    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali imepanua eneo la Kilimo cha Umwagiliaji Nchini. Miongoni mwa kazi zilizotekelezwa ni pamoja na ujenzi wa miundombinu katika skimu 21 za umwagiliaji zenye eneo la hekta 19,567. Kazi nyingine zinazoendelea ni kukamilisha ujenzi wa Mabwawa matano ya Umwagiliaji ya Mahiga (Kwimba); Inala (Tabora); Lwanyo (Mbarali); Mesaga (Serengeti) na Dongobesh (Mbulu). Miradi mingine iliyotekelezwa ni Skimu 34 zenye eneo la Hekta 17,824 kwa kutumia Mfuko wa Wilaya wa Kuendeleza Umwagiliaji. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaanza ujenzi wa mabwawa matatu ya Idodi (Iringa); Manyoni (Singida) na Masengwa (Shinyanga Vijijini).

    Kilimo cha Matunda na Mboga

    Mheshimiwa Spika, Kilimo cha matunda na mboga kina mchango mkubwa katika ukuaji uchumi, fursa za ajira, lishe na kupunguza umaskini. Kwa kuzingatia umuhimu huo, Serikali inatekeleza Mkakati wa Kitaifa wa Kuendeleza Mazao ya Bustani wa mwaka 2010/2011 – 2020/2021. Utekelezaji wa Mkakati huo unaolenga kukuza uwekezaji katika mnyororo wa thamani wa mazao ya bustani; ujenzi wa miundombinu; uhifadhi bora wa Mazao ya Bustani; ujenzi na utafutaji wa masoko; na ukuzaji rasilimali watu umeanza kuonesha matokeo mazuri. Uzalishaji wa mazao ya bustani umeongezeka kutoka Tani milioni 4.1 mwaka 2009/2010 hadi Tani milioni 5.1 mwaka 2012/2013 na mauzo ya mazao hayo nje ya Nchi yameongezeka kutoka Shilingi Bilioni 159.8 mwaka 2009 hadi Bilioni 602.1 mwaka 2012. Mafanikio haya ni ya kuridhisha ingawa bado kuna fursa kubwa ya kuongeza tija na ufanisi katika sekta hii. Tayari tunao Mwongozo wa Kilimo cha Embe ambao utatuwezesha kuongeza tija na uzalishaji wa zao hilo. Miongozo ya Uzalishaji bora wenye tija kwa mazao mengine ya bustani itaandaliwa. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itatoa mafunzo ya teknolojia za uzalishaji wa miche bora ya mazao ya bustani hususan kwa vikundi vya Vijana.

    Mwenendo Wa Bei Za Mazao Makuu

    Mheshimiwa Spika, mwenendo wa bei za mazao makuu ya biashara Nchini ambayo ni Pamba, Kahawa, Chai, Tumbaku, Korosho, Katani na Pareto umekuwa ukibadilika mara kwa mara kwa kutegemea bei za Soko la Dunia. Mabadiliko hayo yanawaathiri sana wakulima wetu pale bei zinaposhuka. Kutokana na hali hiyo, Serikali ilikutana na Wadau wa mazao makuu asilia ya biashara Nchini ili kuangalia uwezekano wa kuanzisha Mfuko Maalum wa kufidia bei za Mazao kwa wakulima pale zinaposhuka (Price Stabilization Fund). Lengo ni kuwawezesha wakulima kupata bei nzuri ya mazao na kuwaepusha na hasara inayotokana na kushuka kwa bei hizo katika masoko ya kimataifa na pia kuwahamasisha wakulima kuendelea kulima mazao husika. Serikali kwa kushirikiana na Wataalam kutoka Bodi Sita za mazao inayafanyia kazi maoni ya wadau kuhusu kuanzisha Mfuko Maalum wa Kufidia Bei za mazao.

    Mheshimiwa Spika, mwezi Septemba na Novemba 2012, niliongoza Mikutano mikubwa iliyolenga kuwaleta pamoja Watunga Sera, Washirika wa Maendeleo na Wawekezaji ili kujadili fursa na changamoto mbalimbali za Sekta ya Kilimo. Katika Mikutano hiyo, wadau waliandaa na kukubaliana Mpango Kazi ulioainisha majukumu yatakayotekelezwa na kila mdau ili kuongeza uwekezaji katika Ukanda wa SAGCOT. Majukumu ya Serikali ni pamoja na upimaji ardhi kwa ajili ya kilimo, ujenzi wa miundombinu ya msingi na kuondoa vikwazo vinavyokwamisha uwekezaji katika Sekta ya Kilimo. Serikali imechukua hatua kwa kuainisha na kuweka mipaka ya ardhi kwa kuanzia na Wilaya za Kilombero, Ulanga na Rufiji. Zoezi hilo la kuanisha ardhi limelenga kutoa kipaumbele cha kwanza katika upatikanaji wa ardhi kwa ajili ya wakulima wadogo. Hadi sasa ardhi ya Vijiji 100 katika Wilaya ya Kilombero imepimwa.

    Mheshimiwa Spika, wawekezaji wengi wa ndani na nje ya Nchi wameonesha mwamko mkubwa wa kuwekeza katika ukanda wa SAGCOT. Msisitizo wa Serikali ni kwamba kila mwekezaji mkubwa atakayewekeza atalazimika kuwa na Mpango wa kuendeleza na kushirikiana na wakulima wadogo. Hatua hiyo itamsaidia mkulima mdogo kupata teknolojia mpya, uhakika wa pembejeo, miundombinu ya umwagiliaji pamoja na soko la uhakika. Tayari utaratibu wa namna hiyo umeanza kuonesha matokeo mazuri Wilayani Kilombero.

    Mheshimiwa Spika, katika hatua nyingine, Washirika wa Maendeleo ambao ni Shirika la Maendeleo la Marekani, Umoja wa Ulaya na Shirika la Maendeleo la Uingereza wamekubali kusaidia ujenzi wa barabara yenye urefu wa Kilometa 103 kwa kiwango cha lami ambayo itaunganisha Mikumi na Ifakara katika Bonde la Kilombero. Hatua za awali za ujenzi wa barabara hiyo zimeanza. Kukamilika kwa barabara hiyo muhimu kutafungua fursa zaidi za uwekezaji na kurahisisha usafiri na usafirishaji wa mazao ya wakulima. Nitumie fursa hii kuwashukuru kwa dhati Washirika wetu hao wa Maendeleo kwa kukubali kusaidia utekelezaji wa mradi huo.

    Miundombinu ya Masoko ya Mazao

    Mheshimiwa Spika, Serikali inatambua umuhimu wa kuendeleza miundombinu ya masoko ya mazao kama moja ya mkakati madhubuti wa kumrahisishia mkulima kufikisha mazao yake sokoni na kuongeza bei ya mazao hayo. Chini ya Programu ya Miundombinu ya Masoko, Uongezaji Thamani na Huduma za Kifedha Vijijini, Serikali, imekamilisha usanifu na kutangaza zabuni za ujenzi wa barabara zenye jumla ya Kilometa 210.8 katika Halmashauri za Mbulu, Njombe, Iringa Vijijini, Kahama, Lushoto, Rufiji, Songea Vijijini na Singida Vijijini. Aidha, zabuni kwa ajili ya ujenzi wa maghala mawili katika Halmashauri za Wilaya ya Iringa Vijijini na Njombe zimetangazwa na taratibu za ujenzi wa ghala katika Halmashauri ya Mbulu zinakamilishwa. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea na ujenzi wa barabara na miundombinu mingine ya masoko Tanzania Bara na Zanzibar.

    Maendeleo ya Sekta ya Mifugo

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013 Serikali imeanza kutekeleza Programu ya Miaka Mitano ya Kuendeleza Sekta ya Mifugo (2011/2012 – 2015/2016). Programu hiyo inalenga kuwa na Sekta ya Mifugo ya kisasa itakayoongeza ukuaji wa Sekta kutoka Asilimia 2.3 hadi 4.5 kwa mwaka ifikapo mwaka 2016. Ili kufikia malengo hayo, Serikali pamoja na mambo mengine, imezielekeza Halmashauri zote Nchini kufanya tathmini ya uwezo wa ardhi katika maeneo yao ili kufuga kulingana na uwezo wa eneo lililopo.

    Mheshimiwa Spika, Serikali pia imeboresha huduma za uhamilishaji pamoja na kutoa Ruzuku ya Dawa za Kuogesha Mifugo Lita 92,323 zenye thamani ya Shilingi Bilioni 1.5 ambazo zimesambazwa katika Mikoa yote ya Tanzania Bara. Hatua hiyo imekwenda sambamba na kujenga Majosho Mapya 14 na kukarabati Majosho 20 katika Mikoa ya Arusha, Iringa, Kagera, Lindi, Mara, Mbeya, Mwanza, Katavi, Rukwa, Ruvuma, Simiyu, Singida, Geita na Tanga. Vilevile, Serikali imetoa mafunzo ya unenepeshaji mifugo kwa Wafugaji wanaozunguka Ranchi za Taifa. Pia, Miradi 13 ya unenepeshaji mifugo imeibuliwa kupitia Mipango ya Maendeleo ya Kilimo ya Wilaya katika Mikoa ya Arusha, Dodoma, Manyara, Mwanza, Shinyanga na Singida. Hatua hiyo imeongeza idadi ya Ng’ombe walionenepeshwa kutoka 132,246 mwaka 2011 hadi Ng’ombe 150,000 mwaka 2012. Aidha, Vijiji 781 vya Halmashauri za Wilaya 80 katika Mikoa ya Iringa, Mbeya, Morogoro, Pwani, Katavi, Rukwa, Ruvuma na Singida vimepimwa ili kuepusha migogoro ya mara kwa mara kati ya wafugaji na watumiaji wengine wa ardhi.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kutekeleza Programu ya Kuendeleza Sekta ya Mifugo ili itoe mchango mkubwa zaidi katika uchumi. Aidha, itakamilisha ujenzi wa Mfumo wa Utambuzi na Ufuatiliaji Mifugo ambao unatarajiwa kuanza kazi mwezi Agosti 2013. Vilevile, itaimarisha uhamilishaji Nchini kwa kuzalisha Dozi za mbegu bora za uhamilishaji.

    Maendeleo ya Sekta ya Uvuvi

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali imeanza kupitia Sera ya Taifa ya Uvuvi ya mwaka 1997 na kuandaa Mkakati wa utekelezaji. Lengo ni kuihuisha Sera hiyo ili iendane na mabadiliko ya Kiuchumi na Kijamii yaliyojitokeza pamoja na kuzingatia maendeleo ya Sayansi na Teknolojia katika Sekta ya Uvuvi. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itakamilisha kupitia Sera ya Taifa ya Uvuvi ya mwaka 1997 na kuendelea kuimarisha usimamizi wa rasilimali za uvuvi. Aidha, Vikundi vya Ulinzi Shirikishi vya Kudhibiti Uvuvi Haramu na Vituo vya Doria vitaimarishwa. Serikali pia itaendelea kusimamia shughuli za ukuzaji wa viumbe kwenye maji ikiwa ni pamoja na kuanzisha vituo vipya vya kuzalisha vifaranga vya samaki.
    Ufugaji Nyuki

    Mheshimiwa Spika, Uzalishaji wa Asali na Nta kwa miaka ya hivi karibuni unatupa moyo kwamba, Ufugaji wa Nyuki unaweza kuwa ni shughuli ya kiuchumi inayoweza kuwaongezea Wananchi wetu kipato na kuwaondolea umaskini. Katika kipindi cha miaka minne iliyopita 2009 – 2012, uzalishaji wa Asali ulifikia Wastani wa Tani 8,747 na Nta Tani 583. Katika juhudi za kuongeza uzalishaji, Serikali imetoa elimu ya ufugaji nyuki katika Wilaya za Kahama (Vijiji 7), Chunya (Vijiji 4), Same (Vijiji 2), Manyoni (Vijiji 3), Singida (Vijiji 2) na Kibondo (Vijiji 13). Aidha, Mizinga 500 imesambazwa katika Wilaya za Ruangwa, Mtwara, Newala, Tunduru na Namtumbo ambapo kila Wilaya ilipata Mizinga 100. Pamoja na juhudi hizo, Hekta 56,290 zimepimwa kwa ajili ya kutenga hifadhi za nyuki katika Vijiji mbalimbali Nchini.

    Mheshimiwa Spika, kwa kuzingatia umuhimu wa Sekta ndogo ya Ufugaji Nyuki kwa maendeleo ya Wananchi, niliahidi kwamba yatafanyika Maonesho Maalum ya Ufugaji Nyuki. Maonesho hayo yamefanyika Kitaifa Jijini Dar es Salaam, tarehe 4 – 7 Oktoba 2012 katika Viwanja vya Mwalimu Julius Kambarage Nyerere ambapo yalitanguliwa na Kongamano lililofanyika tarehe 3 Oktoba 2012. Kauli Mbiu ya Maonesho ilikuwa ni “ASALI KWA AFYA NA USTAWI”. Maonesho hayo yameleta chachu na matumaini makubwa ya kukua kwa biashara ya mazao ya Nyuki kwani tangu kumalizika, Wafugaji Nyuki wa Tanzania wamepata soko la kuuza zaidi ya Tani 100 za Asali Nchini Ujerumani. Aidha, Wajasiriamali wengi wamepata Alama ya Utambulisho wa Biashara (Barcode) kwa ajili ya kutambulisha Asali yao. Vilevile, kutokana na wananchi kuhamasika kufuga nyuki, Serikali imeanza kutengeneza mizinga bora ipatayo 70,000, kuiwekea chambo na kuisambaza kwa wananchi kwa gharama nafuu.

    Mheshimiwa Spika, kutokana na umuhimu wa Sekta ya Nyuki, kwa mara ya kwanza Tanzania iliadhimisha siku ya Kitaifa ya Kutundika Mizinga, tarehe 4 Machi 2013 katika Hifadhi ya Aghondi iliyopo Wilayani Manyoni Mkoa wa Singida. Katika uzinduzi huo, Wadau walipata nafasi ya kutambua fursa kubwa zilizopo katika Sekta hiyo na kujenga mahusiano ya karibu ya kibiashara. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itafanya mapitio ya Sera ya Ufugaji Nyuki ya mwaka 1998 ili iendane na mabadiliko yanayotokea. Aidha, mafunzo na vifaa kwa ajili ya ufugaji nyuki yatatolewa kwa lengo la kuongeza uzalishaji wa Asali na Nta.

    Maendeleo ya Viwanda

    Mheshimiwa Spika, mchango wa Sekta ya Viwanda kwenye Pato la Taifa uliongezeka na kufikia Asilimia 9.7 mwaka 2012 ikilinganishwa na Asilimia 9.0 mwaka 2011. Viwanda vinavyoendelea vizuri katika uzalishaji na kutoa mchango mkubwa ni pamoja na viwanda vya saruji, bia, unga wa ngano, vinywaji baridi, sukari, rangi, nyaya za umeme na usindikaji wa ngozi. Kwa upande wa SIDO, jumla ya Wajasiriamali 4,766 wamepatiwa mafunzo mbalimbali ya kukuza ujuzi wao hususan katika usindikaji wa mafuta ya kupikia, ngozi, ubanguaji wa korosho pamoja na kuhifadhi na kusindika vyakula vya aina mbalimbali. Aidha,

    SIDO ilitoa huduma za ugani kwa Wajasiriamali 6,779 ili kuboresha shughuli za uzalishaji. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kubuni mikakati mipya yenye lengo la kuendeleza na kuviwezesha viwanda vidogo na vya kati vya wajasiriamali wa ndani pamoja na kuweka mazingira wezeshi ya ukuaji wa viwanda Nchini.

    Mheshimiwa Spika, ili kuhamasisha Usindikaji wa Ngozi hapa Nchini na kuongeza thamani ya zao la ngozi, mwezi Julai 2012, Serikali iliongeza Ushuru wa Ngozi Ghafi zinazouzwa nje ya Nchi kutoka Asilimia 40 hadi 90 kwa kilo. Kutokana na hatua hiyo, ngozi zinazosindikwa Nchini zimeongezeka kutoka vipande vya ngozi za Ng’ombe 166,773 na vipande vya ngozi za Mbuzi na Kondoo 778,023 kipindi cha Januari – Juni, 2012 hadi vipande vya ngozi za Ng’ombe 343,860 na vipande vya ngozi za Mbuzi na Kondoo 1,173,875 kipindi cha Julai – Desemba, 2012. Ongezeko hilo linathibitisha kwamba hatua zilizochukuliwa na Serikali zimeongeza usindikaji wa ngozi na kupanua wigo wa uzalishaji wa mazao ya ngozi Nchini. Serikali itaendelea kusimamia mafanikio hayo na kuchukua hatua zaidi zitakazoongeza usindikaji wa ngozi hapa Nchini.

    Sekta ya Utalii

    Mheshimiwa Spika, Serikali imeandaa Mpango Mkakati wa kuifanya Mikoa ya Dar es Salaam, Lindi, Mtwara na Tanga kuwa vituo vya utalii wa fukwe. Mikoa hiyo ina fukwe za kipekee zinazovutia watalii na pia zinafaa kwa uwekezaji wa kitalii. Vilevile, Serikali imevitangaza vivutio vya utalii katika soko la ndani na nje ya nchi kupitia Vyombo vya Habari na maonesho ya ndani na Kimataifa. Kutokana na hatua hiyo, idadi ya Watalii walioingia nchini mwaka 2012 imeongezeka na kufikia watalii 930,753 ikilinganishwa na watalii 867,994 mwaka 2011. Aidha, mapato yatokanayo na utalii yameongezeka kutoka Shilingi Bilioni 2,119 mwaka 2011 hadi Shilingi Bilioni 2,183 mwaka 2012.

    Mheshimiwa Spika, matunda ya juhudi za kutangaza vivutio vya utalii na pia kuhamasisha utalii wa ndani yamedhihirika baada ya Taasisi ya The Seven Natural Wonders yenye Makao yake Nchini Marekani kuijumuisha Tanzania katika zoezi la kutafuta Maajabu Saba ya Asili katika Bara la Afrika. Zoezi hilo lilishirikisha wataalam wengi Duniani na kupigiwa kura na watu kutoka sehemu mbalimbali, wakiwemo Watanzania kwa kutumia Tovuti. Matokeo ya zoezi hilo yalitangazwa tarehe 11 Februari 2013, Jijini Arusha, ambapo Tanzania iliibuka mshindi kwa vivutio vitatu vya Maajabu Saba ya Asili ya Afrika yakijumuisha Mlima Kilimanjaro, Ngorongoro Crater na Hifadhi ya Taifa ya Serengeti. Napenda kutumia fursa hii kuwashukuru Watanzania wote wa ndani na nje ya Nchi walioshiriki kupiga kura na hatimaye kutuwezesha kupata ushindi huo. Aidha, namshukuru Dkt. Philip Imler ambaye ni mwanzilishi wa Taasisi ya The Seven Natural Wonders aliyesimamia zoezi hilo. Pia, nayashukuru Makampuni yote yaliyofadhili mashindano hayo na kutangaza vivutio vya Tanzania Barani Afrika na Duniani kote. Natoa wito kwa Watanzania wote kuhakikisha kwamba tunavilinda, tunavitunza na kuviendeleza vivutio hivyo kwa manufaa ya Taifa letu. Tutumie pia ushindi huo kutangaza zaidi utalii wetu ili rasilimali hizi nzuri tulizo nazo ziendelee kuvutia watalii wengi na kuongeza mapato yetu.

    Sekta ya Madini

    Mheshimiwa Spika, wachimbaji wadogo wa madini wana mchango mkubwa katika kukuza uchumi wa Nchi yetu. Ili kuwaendeleza wachimbaji hao, Serikali imekamilisha Mkakati, Mpango Kazi na Programu ya Mafunzo pamoja na kuwatengea maeneo wachimbaji wadogo kwa mujibu wa Sheria. Maeneo hayo ni Mpambaa (Singida), Kilindi (Tanga), Dete na Melela (Morogoro), Winza (Dodoma), Songwe (Mbeya), Nyakunguru (Mara), Nyamilonge na Ilagala (Kigoma), Mihama (Katavi), Mwajanga (Manyara), Makanya (Kilimanjaro) na Mbesa (Ruvuma). Aidha, Serikali imekusanya takwimu na taarifa muhimu za wachimbaji wadogo kote Nchini kwa lengo la kuwatambua, kufahamu changamoto walizonazo na kujenga kanzidata (database).

    Mheshimiwa Spika, Tanzania imekuwa Mwanachama kamili wa Mpango wa Kimataifa Unaohimiza Uwazi katika Sekta ya Madini (Extractive Industries Transparency Initiatives- EITI) baada ya kutimiza vigezo vilivyowekwa kimataifa katika Sekta ya Madini. Hatua hiyo imeiwezesha Tanzania kuwa na mfumo thabiti wa utoaji taarifa za malipo na mapato kutoka katika kampuni zinazojishughulisha na uchimbaji wa Madini, Gesi Asilia na Mafuta ambao unamwezesha mwananchi kufahamu na kujadili mchango wa Kampuni hizo katika Pato la Taifa. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaimarisha ukaguzi kwenye uzalishaji na biashara ya madini pamoja na kuimarisha STAMICO ili itekeleze majukumu yake kikamilifu.


    Mheshimiwa Spika, Serikali inatambua umuhimu wa kuongeza fursa za ajira kwa vijana wengi wanaoingia kwenye soko la ajira kila mwaka. Kwa mujibu wa matokeo ya Utafiti wa Ajira na Kipato Nchini wa mwaka 2010/2011, Ajira ziliongezeka kutoka 1,276,982 mwaka 2010 hadi Ajira 1,362,559 mwaka 2011, sawa na ongezeko la Asilimia 6.7. Ili kuongeza kasi ya ukuaji wa ajira, Serikali inakamilisha Programu ya Kitaifa ya Kukuza Ajira kwa Vijana. Programu hiyo ya miaka mitatu itaongeza fursa za Vijana 301,100 kuweza kujiajiri au kuajiriwa. Msukumo zaidi utawekwa katika Miradi ya Kilimo, Viwanda Vidogo, Maeneo Maalum ya Kiuchumi (EPZ na SEZ), Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano. Sambamba na hatua hiyo, Serikali itaendelea kutoa mafunzo ya ujasiriamali kwa wanafunzi wa Vyuo vya Ufundi na vya Elimu ya Juu ili kuwawezesha kujiajiri baada ya kuhitimu mafunzo yao.



    Mheshimiwa Spika, pamoja na Nchi yetu kuwa na ardhi ya kutosha na inayofaa kwa Kilimo na uwekezaji mwingine, bado hatujakamilisha zoezi la uwekaji mipaka, kupima na kutoa Hati kwa matumizi mbalimbali. Hali hiyo inachangia migogoro ya ardhi na kukwamisha uwekezaji kwa kiasi kikubwa. Serikali imechukua hatua muhimu kwa kutumia teknolojia ya kisasa itakayoharakisha zoezi la upimaji ardhi. Katika kutekeleza kazi hiyo, Awamu ya Kwanza ya usimikaji wa Mtandao wa Alama za Msingi za Upimaji Ardhi Nchini (Geodetic Control Network) imekamilika. Mikoa iliyohusika ni Pwani, Morogoro, Mara, Mwanza, Kagera, Shinyanga, Lindi, Tabora na Dodoma. Tayari majaribio ya matumizi ya Alama hizo yamefanyika katika Wilaya za Ngorongoro na Kilombero na kudhihirisha kuwa gharama na muda wa kupima ardhi zimepungua. Awamu ya Pili ya usimikaji wa Alama hizo utaendelea katika Mikoa iliyobaki na kuanza upimaji wa viwanja na mashamba kwa kutumia utaratibu mpya wa upimaji wa ardhi.

    Mheshimiwa Spika, ili kuwa na mfumo endelevu wa utunzaji wa kumbukumbu za ardhi, Serikali imeanza ujenzi wa Mfumo Unganishi wa Kuhifadhi Kumbukumbu za Ardhi. Mfumo huo utakaounganisha Ofisi za Ardhi Nchini unategemewa kukamilika mwaka 2014 na utaiwezesha Tanzania kuwa na kumbukumbu sahihi za ardhi. Vilevile, utaharakisha na kurahisisha utoaji wa maamuzi, upimaji na utoaji wa Hati Miliki na hivyo kupunguza migogoro ya ardhi. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea na ujenzi wa Mfumo Unganishi wa Kuhifadhi Kumbukumbu za ardhi na kurahisisha upatikanaji wa ardhi kwa ajili ya uwekezaji.


    Mheshimiwa Spika, Serikali imeendelea kusogeza huduma ya nishati ya umeme karibu na Wananchi ili kuharakisha maendeleo yao. Katika kutekeleza azma hiyo, gharama za kuunganisha umeme wa njia moja kwa wateja wadogo Vijijini na Mijini zimepunguzwa kwa wastani wa kati ya Shilingi Milioni 1,311,000 na Shilingi 114,000. Hatua hiyo imewezesha wananchi wengi kumudu gharama ya kuunganisha umeme na kuongeza kasi ya usambazaji umeme Nchini. Serikali pia, imefikisha umeme katika Makao Makuu ya Wilaya za Nkasi na Namtumbo, hivyo kufanya idadi ya Makao Makuu ya Wilaya zenye umeme kuwa 117, sawa na Asilimia 88 ya Wilaya zote Nchini. Vilevile, Serikali inatekeleza Programu Kabambe ya Kusambaza Umeme Vijijini ambapo wateja 8,046 wamelipiwa gharama za kuunganishiwa umeme kupitia Mfuko wa Nishati Vijijini. Aidha, kazi ya kusambaza na kuboresha miundombinu ya umeme katika Mikoa ya Mtwara na Lindi inaendelea kufanyika.

    Mheshimiwa Spika, Sekta ndogo ya Gesi Asilia inakua kwa kasi ambapo hadi kufikia Januari 2013, kiasi cha futi za ujazo Trilioni 35 zimegundulika Nchini. Ili kusimamia rasilimali hiyo muhimu, Serikali imeandaa rasimu ya Sera ya Gesi Asilia na kupata maoni kutoka kwa wadau mbalimbali. Aidha, tarehe 8 Novemba 2012, Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania alizindua mradi wa ujenzi wa miundombinu ya Gesi Asilia kutoka Mtwara hadi Dar es Salaam. Mradi huo utaongeza uzalishaji wa umeme na kupunguza gharama za umeme Nchini.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea na ujenzi wa Mradi wa bomba la Gesi Asilia kutoka Mtwara hadi Dar es Salaam na ujenzi wa Mitambo ya kuzalisha umeme wa Kinyerezi (MW 200). Vilevile, itaanza kutekeleza Awamu ya Pili ya Mradi Kabambe wa Kusambaza Umeme Vijijini na kufikisha umeme wa gridi kwenye Makao Makuu ya Wilaya zisizokuwa na umeme.

    Teknolojia ya Habari na Mawasiliano

    Mheshimiwa Spika, Serikali inatekeleza Mradi wa ujenzi wa Mkongo wa Mawasiliano wa Taifa wenye Awamu Tano. Awamu ya Kwanza na ya Pili ya Ujenzi wa Mkongo huo wenye urefu wa Kilomita 7,560 imekamilika na kuunganisha Makao Makuu ya Mikoa 24 ya Tanzania Bara. Kazi ya kuunganisha Kisiwa cha Unguja na Mkongo huo kupitia Dar es Salaam itakamilika mwaka 2013. Tayari Makampuni ya Simu na Mawasiliano ya hapa Nchini yameunganishwa kwenye Mkongo hatua ambayo imewezesha upatikanaji wa huduma bora za mawasiliano katika eneo kubwa zaidi na kwa gharama nafuu. Sambamba na hatua hiyo, Serikali imeanza ujenzi wa Mfumo wa Kuratibu Huduma za Mawasiliano Nchini (Traffic Monitoring System). Mfumo huo utasaidia kuhakikisha mapato yanayotokana na huduma katika Sekta ya Mawasiliano yanajulikana ili Makampuni ya Mawasiliano Nchini yalipe kodi stahiki kwa Serikali.

    Mheshimiwa Spika, Tanzania pamoja na Nchi zote Duniani kupitia Umoja wa Mawasiliano Duniani (ITU) zimekubaliana kusitisha matumizi ya teknolojia ya utangazaji kutoka Mfumo wa Analojia na kuanza Matumizi ya Teknolojia ya Dijitali ifikapo Juni 2015. Hapa Nchini, usitishaji wa matumizi ya mfumo wa mitambo ya analojia umeanza kutekelezwa tarehe 31 Desemba 2012 kwa awamu kwa kuanzia na Jiji la Dar es Salaam na kufuatiwa na Mikoa ya Dodoma, Tanga na Mwanza. Matangazo ya analojia yataendelea kusitishwa katika Mikoa mingine Nchini kulingana na ratiba iliyowekwa. Natambua kwamba kuna changamoto zilizojitokeza katika utekelezaji wa zoezi hilo la mabadiliko. Hata hivyo, mabadiliko hayo yanalenga kuimarisha mawasiliano na kuiwezesha Nchi yetu kuendana na hali halisi ya mabadiliko ya teknolojia Duniani. Katika mazingira ya sasa, sisi kama Taifa siyo vyema kubaki kama kisiwa wakati tumeunganishwa na mifumo ya teknolojia ya kidunia.

    Hivyo, ni busara tuendelee na mabadiliko hayo sasa kuliko kusubiri na hatimaye tukajikuta tuko nyuma na nje ya mstari. Natoa wito kwa Watanzania wote kuyaona mabadiliko hayo kwa mtazamo chanya na kuyakubali kama hatua kubwa sana ya maendeleo ya teknolojia Nchini.

    Sayansi na Teknolojia

    Mheshimiwa Spika, Serikali inafanya jitihada kubwa za kuendeleza Sayansi na Teknolojia kama njia ya kuongeza kasi ya ukuaji wa uchumi. Jitihada hizo ni pamoja na kutenga fedha za kutosha kila mwaka kwa ajili ya utafiti na maendeleo ya kisayansi. Serikali pia, imekamilisha ujenzi wa Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Nelson Mandela iliyopo Mkoani Arusha ambayo ilizinduliwa rasmi tarehe 2 Novemba 2012. Kukamilika kwa ujenzi wa Taasisi hiyo kumeongeza udahili wa wanafunzi wa Shahada ya Uzamili na Uzamivu kutoka wanafunzi 83 mwaka 2011/2012 hadi wanafunzi 135 mwaka 2012/2013.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kueneza Mkongo wa Taifa wa Mawasiliano na kupanua matumizi yake katika maeneo mbalimbali Nchini na Nchi jirani. Vilevile, Serikali itaendelea na zoezi la kuhama kutoka katika mfumo wa analojia kwenda dijitali na kupanua na kuboresha Mtandao wa Huduma za Mawasiliano ya simu na intaneti Nchini.
    Barabara na Madaraja

    Mheshimiwa Spika, Serikali imewekeza kwa kiwango kikubwa katika kujenga, kukarabati na kuboresha mtandao wa Barabara Kuu, za Mikoa, Wilaya pamoja na za Vijijini ili zipitike wakati wote wa mwaka. Lengo ni kuwa na mtandao bora wa barabara utakaowezesha Wananchi, hasa Wakulima kusafirisha mazao yao hadi kwenye Masoko ya ndani na nje ya Nchi. Katika mwaka 2012/2013, Serikali imejenga jumla ya Kilometa 294.4 za kiwango cha lami katika Barabara Kuu na za Mikoa na kukarabati kwa kiwango cha lami jumla ya Kilometa 111.8 katika barabara hizo. Aidha, kazi za ujenzi na ukarabati wa Barabara Kuu na za Mikoa zenye urefu wa Kilometa 179 kwa kiwango cha lami unaendelea katika maeneo mbalimbali Nchini.

    Mheshimiwa Spika, Serikali ya Awamu ya Nne imedhamiria kujenga na kukamilisha ujenzi wa Madaraja makubwa na ya kisasa mawili ambayo ni Daraja la Mto Malagarasi na Daraja la Kigamboni. Ujenzi wa Daraja la Mto Malagarasi unaojumuisha ujenzi wa Daraja kubwa lenye urefu wa Meta 200 na Madaraja mengine madogo katika Bonde la Mto Malagarasi unaendelea vizuri. Hadi mwezi Machi 2013, Mkandarasi amekamilisha ujenzi kwa Asilimia 85. Sambamba na hatua hiyo, taratibu zimekamilika za kupata mkopo wa nyongeza kutoka Mfuko wa Ushirikiano wa Maendeleo ya Kiuchumi wa Korea kwa ajili ya ujenzi wa barabara kiungo za Daraja hilo zenye urefu wa Kilometa 37 kwa kiwango cha lami.

    Mheshimiwa Spika, kwa upande wa Daraja la Kigamboni lenye urefu wa Meta 680 linalojengwa kuunganisha eneo la Kurasini na Kigamboni katika Bahari ya Hindi, tayari Mkandarasi amekamilisha kazi za maandalizi kwa Asilimia 90. Kazi ya ujenzi wa Daraja la Kudumu na Barabara zake inatarajiwa kuanza wakati wowote kuanzia sasa. Daraja hili linajengwa kwa Ubia kati ya Serikali na Mfuko wa Hifadhi ya Jamii (NSSF). Lengo ni kukamilisha ujenzi wa Daraja hilo mwanzoni mwa mwaka 2015.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014 Serikali itajenga Barabara Kuu kwa kiwango cha lami zenye urefu wa Kilometa 495 na kukarabati Barabara zenye urefu wa Kilometa 190 na Madaraja 11. Serikali pia, itajenga barabara za Mikoa za lami zenye urefu wa Kilometa 54.3 na kukarabati Kilometa 855 kwa kiwango cha changarawe na Madaraja 36. Aidha, matengenezo ya kawaida na matengenezo ya muda maalum ya Barabara Kuu na za Mikoa yataendelea kufanyika katika kipindi kijacho.

    Usafiri wa Barabara katika Jiji la Dar es Salaam

    Mheshimiwa Spika, msongamano wa magari katika barabara za Jiji la Dar es Salaam ni moja ya changamoto ambayo Serikali inaendelea kuifanyia kazi. Jitihada zinazofanyika kupunguza msongamano wa magari barabarani ni pamoja na kujenga miundombinu zaidi ya barabara mpya za kuingia na kutoka katikati ya Jiji; kuanzisha usafiri wa Treni ya Abiria; kuharakisha utekelezaji wa Mradi wa Mabasi Yaendayo Haraka (DART); na kuimarisha usimamizi wa Sheria za Usalama Barabarani.

    Mheshimiwa Spika, kuhusu ujenzi wa barabara mpya za kupunguza msongamano katika Jiji la Dar es Salaam, hadi Machi, 2013 ujenzi wa Barabara ya kiwango cha lami yenye urefu wa Kilometa 6.4 kutoka Kituo Kikuu cha Mabasi Ubungo – Kigogo hadi mzunguko wa barabara ya Kawawa imekamilika na barabara yenye urefu wa Kilometa 2.7 kutoka barabara ya Kawawa – Bonde la Msimbazi hadi Makutano ya Jangwani na Twiga imekamilika kwa Asilimia 70. Aidha, ujenzi wa Barabara yenye urefu wa Kilometa 10.3 kutoka Jet Corner – Vituka hadi Davis Corner imekamilika kwa Asilimia 90. Vilevile, utekelezaji wa Awamu ya Kwanza ya Mradi wa Mabasi Yaendayo Haraka unaendelea ambapo kazi zilizofanyika ni pamoja na ujenzi wa barabara za DART na za magari mchanganyiko na baiskeli katika Barabara ya Morogoro, na ujenzi wa Miundombinu ya Mifumo ya Maji, Vituo vya Mabasi na Madaraja. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea na ujenzi wa barabara nyingine za kupunguza msongamano katika Jiji la Dar es Salaam pamoja na ujenzi wa miundombinu ya DART.


    Huduma za Usafiri wa Reli Jijini Dar es Salaam

    Mheshimiwa Spika, mwezi Oktoba 2012, Serikali ilianzisha huduma ya usafiri wa treni ya abiria Jijini Dar es Salaam kupitia Kampuni ya Reli (TRL) na TAZARA kwa lengo la kukabiliana na tatizo la msongamano wa magari na abiria. Wastani wa idadi ya Abiria wanaosafiri kwa Treni ya TAZARA ni 4,500 kwa siku na TRL ni Abiria 5,000. Takwimu zinaonesha kuwa, Abiria 9,500 wanaosafiri kila siku kwa njia ya treni wangehitaji kutumia mabasi zaidi ya 380 yenye uwezo wa kubeba Abiria 25 kila moja. Kwa ujumla mwitikio wa wananchi wa kutumia huduma ya treni ya abiria ni mkubwa ikilinganishwa na uwezo wa kutoa huduma hiyo. Kwa kuzingatia mahitaji hayo makubwa, Serikali imeunda Kamati maalum ya wadau wa usafiri Jijini Dar es Salaam kwa lengo la kuchambua, kuanisha na kushauri mipango na mikakati ya baadaye ya kuboresha huduma hiyo ili iwe endelevu na salama. Ni mategemeo yangu kwamba Kamati hiyo itaandaa Mpango mzuri zaidi wa kupanua huduma hiyo muhimu kwa Jiji la Dar es Salaam ambalo kwa mujibu wa Takwimu za Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2012 lina idadi ya watu Milioni 4.36, sawa na Asilimia 10 ya Wakazi wote wa Tanzania Bara. Ongezeko hilo ni kubwa na hivyo linahitaji Mpango Kabambe wa usafiri na usafirishaji.

    Usafiri wa Reli ya Kati na TAZARA

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali imeendelea kuboresha miundombinu ya reli ya kati kwa kujenga na kukarabati maeneo mbalimbali ili kuiwezesha kupitika wakati wote. Pamoja na ukarabati huo, usanifu wa kina wa Mradi wa Uendelezaji na Ujenzi wa Reli kutoka Dar es Salaam – Isaka – Keza – Kigali na Keza – Musongati kwa kiwango cha Kimataifa umekamilika mwezi Februari 2013. Serikali pia, imekamilisha mchakato wa kumpata Mshauri mwelekezi atakayefanya upembuzi yakinifu wa kuinua kiwango cha reli kuwa katika kiwango cha kimataifa kutoka Tabora hadi Kigoma, Kaliua hadi Mpanda na Isaka hadi Mwanza. Lengo ni kuwezesha reli hiyo ifanane na inayotarajiwa kujengwa kutoka Dar es Salaam-Isaka-Kigali/Musongati. Upembuzi Yakinifu wa reli ya kutoka Dar es Salaam hadi Rwanda na Burundi na kutoka Arusha hadi Musoma unatarajiwa kuanza mwaka 2013/2014.

    Mheshimiwa Spika, itakumbukwa kwamba mwezi Machi 2012, Serikali ya Tanzania na Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China zilitia saini Itifaki ya 15 ya kuboresha Reli ya TAZARA.

    Tayari Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China imetoa jumla ya Shilingi Bilioni 38.2 kwa ajili ya kutekeleza miradi iliyo chini ya Itifaki hiyo ambayo inajumuisha kufanya upembuzi yakinifu wa kuboresha reli hiyo, kukarabati njia ya reli, kununua vichwa vipya vya treni na kukarabati mabehewa ya abiria. Hatua hizi zikikamilika zitaboresha kwa kiwango kikubwa usafiri wa Reli ya TAZARA.


    Mheshimiwa Spika, Serikali inachukua hatua mbalimbali za kuongeza uwezo na ufanisi wa bandari zake kwa kutekeleza Mpango Kabambe wa Mamlaka ya Bandari. Baadhi ya Miradi inayotekelezwa chini ya Mpango huo ni Upembuzi Yakinifu kwa ajili ya kuimarisha na kuongeza kina cha maji katika Gati Namba 1 hadi 7 katika Bandari ya Dar es Salaam na kuanza awamu ya pili ya mradi wa ujenzi wa matanki ya kuhifadhia mafuta. Mradi mwingine ni kufanya Upembuzi Yakinifu wa ujenzi wa kituo kikubwa cha kuhifadhia mizigo ya kwenda Nchi jirani katika eneo la Kisarawe.

    Mheshimiwa Spika, kutokana na nafasi ya Nchi yetu kijiografia na ongezeko kubwa la biashara na uingizaji wa mizigo ya hapa Nchini na Nchi jirani ambazo hazina bandari, uwezo wa Bandari ya Dar es Salaam kuhimili ongezeko hilo unapungua. Pamoja na jitihada zinazoendelea za kupanua miundombinu ya bandari hiyo, Serikali imeona umuhimu wa kuwa na Bandari mpya ya Bagamoyo ili isaidiane na Bandari zilizopo kukabiliana na ongezeko hilo. Tarehe 24 Machi 2013, Serikali ya Tanzania na China zimetia saini makubaliano ya kujenga Bandari mpya ya Bagamoyo ambayo itakuwa kubwa kuliko zote katika Ukanda wa Nchi za Afrika Mashariki na Kati. Makubaliano hayo yanajumuisha pia ujenzi wa eneo huru la biashara na miundombinu mingine muhimu ikiwemo reli itakayounganisha Bandari ya Bagamoyo na Reli ya Kati na ya TAZARA pamoja na barabara ya lami kutoka Bagamoyo hadi Mlandizi. Huu ni mradi mkubwa na wa kimkakati ambao utabadili kabisa mfumo wa uendeshaji wa Bandari na usafirishaji Nchini.

    Usafiri wa Anga

    Mheshimiwa Spika, Serikali imetekeleza kwa mafanikio Awamu ya Kwanza ya Uboreshaji na Upanuzi wa Viwanja vya Ndege vya Tabora, Kigoma na Bukoba. Ujenzi wa barabara ya kuruka na kutua ndege kwa kiwango cha lami katika kiwanja cha Ndege cha Tabora umekamilika na kazi za ujenzi zinazoendelea katika kiwanja cha Kigoma zinatarajiwa kumalizika mwezi Juni 2013. Kwa upande wa Kiwanja cha Ndege cha Bukoba, ukarabati wa njia ya kuruka na kutua ndege kwa kiwango cha lami unaendelea. Aidha, Kiwanja kipya cha Kimataifa cha Songwe, Mbeya kilianza kutoa huduma tarehe 13 Desemba, 2012. Kiwanja hicho ambacho kijiografia kipo karibu na Nchi za Zambia, Malawi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Nchi nyingine za Kusini mwa Afrika ni kichocheo muhimu cha shughuli za uchumi na kijamii zikiwemo utalii na kilimo hasa cha matunda, mbogamboga na maua kwa Mikoa ya Nyanda za Juu Kusini. Ni muhimu sana wananchi wa maeneo hayo na mengine wahamasishwe na kujipanga kutumia fursa za kiuchumi zitakazoambatana na kukamilika kwa kiwanja hicho.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea na utekelezaji wa Mradi wa Upanuzi na Uboreshaji wa Viwanja vya Ndege. Kazi zitakazofanyika ni pamoja na Upembuzi Yakinifu na usanifu wa kina wa ukarabati kwa kiwango cha lami wa njia za kuruka na kutua ndege kwa viwanja vya Iringa, Kilwa Masoko, Ziwa Manyara, Musoma, Mtwara, Njombe, Songea, Singida na Tanga.


    Elimu ya Msingi

    Mheshimiwa Spika, Serikali ilianza kutekeleza Programu kubwa za kuendeleza elimu Nchini mwaka 2001 kwa lengo la kuongeza idadi ya Wanafunzi wa rika lengwa wanaojiunga na shule na kuboresha elimu. Utekelezaji wa Awamu ya Kwanza na ya Pili ya Mpango wa Maendeleo ya Elimu ya Msingi (MMEM I & II) umeleta mafanikio makubwa katika kuboresha miundombinu ya elimu, kuandikisha Wanafunzi wa rika lengwa na kupunguza pengo la uandikishaji kati ya Wanafunzi wa Kike na wa Kiume. Mafanikio hayo yaliambatana na changamoto za upungufu wa Walimu, Vifaa vya kujifunzia na kufundishia pamoja na madawati. Kwa kutambua changamoto hizo, Ilani ya Uchaguzi ya CCM ya mwaka 2010 inaelekeza Serikali kulinda mafanikio yaliyopatikana pamoja na kuweka msisitizo mkubwa katika ubora wa elimu.

    Mheshimiwa Spika, ili kuendeleza kasi tuliyoanza nayo, Serikali inatekeleza Awamu ya Tatu ya Mpango wa Maendeleo ya Elimu ya Msingi (MMEM III) unaolenga kuboresha elimu kwa kuongeza idadi ya Walimu, vitabu vya ziada na kiada na vifaa vya kujifunzia na kufundishia. Jitihada za Serikali za kuajiri walimu zinaendelea ambapo Walimu wapya 13,568 wameajiriwa katika Shule za Msingi mwaka 2012/2013. Serikali itaendelea kuweka msisitizo katika kuboresha Elimu ya Msingi Nchini kwa kuzingatia manufaa makubwa yanayopatikana katika ngazi hiyo muhimu ya elimu.

    Elimu ya Sekondari

    Mheshimiwa Spika, mafanikio ya utekelezaji wa Mpango wa Maendeleo ya Elimu ya Msingi Nchini ambayo ni pamoja na kuongezeka kwa idadi ya wahitimu wanaofaulu ngazi hiyo, yameongeza mahitaji ya nafasi zaidi katika Shule za Sekondari. Kutokana na hali hiyo, Serikali ilianza kutekeleza Mpango wa Maendeleo wa Elimu ya Sekondari (MMES) mwaka 2006. Mpango huo umesaidia sana kukabiliana na changamoto ya nafasi zaidi katika Shule za Sekondari kwa kujenga Shule nyingi za Sekondari na hivyo kuwa na wanafunzi wengi zaidi. Ni dhahiri kuwa ongezeko hilo la Wanafunzi lilihitaji Walimu wengi zaidi, Maabara, Vitabu na Vifaa vingine muhimu. Aidha, Serikali iligatua usimamizi wa Shule za Sekondari kutoka Serikali Kuu kwenda katika Mamlaka za Serikali za Mitaa ili kuboresha usimamizi wa shule hizo pamoja na kuanzisha programu kabambe ya kufundisha walimu zaidi ili wafundishe katika shule zinazoongezeka. Katika mwaka 2012/2013, Serikali imeajiri jumla ya Walimu 12,969 ambao watafundisha katika Shule mbalimbali za Sekondari Nchini. Hatua hizo zote ni uwekezaji mkubwa ambao matokeo yake yatawezesha kuboresha elimu Nchini hatua kwa hatua.

    Mheshimiwa Spika, sote tumehuzunishwa sana na matokeo yasiyoridhisha ya mtihani wa Kidato cha Nne kwa mwaka 2012. Matokeo hayo siyo tu kwamba yamewahuzunisha wazazi ambao wamewekeza rasilimali kwa Watoto wao bali pia Serikali ambayo imetumia rasilimali nyingi kwenye Sekta ya Elimu. Huu siyo wakati wa kulaumiana ama kutafuta mchawi wa matokeo hayo yasiyoridhisha. Ni lazima tutafute suluhisho, kusonga mbele na kubuni mikakati na hatua za haraka za kusaidia Watoto hao ambao wamepata matokeo mabaya. Tumeanza kwa kuunda Tume yenye Watu makini ambayo itachunguza chanzo cha matokeo hayo mabaya na kutoa mapendekezo ya namna ya kutatua tatizo hilo katika muda mfupi, kati na mrefu na pia kupendekeza suluhisho la haraka kwa wale waliopata daraja la IV na sifuri. Napenda niwahakikishie Waheshimiwa Wabunge na Watanzania wote kwamba, matokeo ya Tume hiyo yatawekwa bayana na hatua zitakazopendekezwa zenye lengo la kuimarisha elimu Nchini zitachukuliwa. Hata hivyo, ni vyema tukumbuke kwamba, sote tuna wajibu wa kutoa mwongozo na mapendekezo yatakayosaidia kutoka hapa tulipo. Wazazi, Wanafunzi na Jamii nzima wana nafasi yao pia katika kuboresha elimu ya Nchi hii. Hili siyo suala la Serikali pekee.

    Elimu Maalum

    Mheshimiwa Spika, Serikali inaendelea kuweka msukumo wa kipekee katika kutoa Elimu Maalum kwa watu wenye Ulemavu wakiwemo wenye Ulemavu wa Ngozi, Uoni Hafifu na Usikivu. Katika mwaka 2012/2013, Serikali imeandaa Mwongozo wa kufundishia Wanafunzi wenye Ulemavu wa Ngozi na Uoni Hafifu. Aidha, Serikali imenunua na kusambaza vifaa maalum na visaidizi vya kufundishia na kujifunzia kuanzia ngazi ya Elimu ya Awali hadi Chuo Kikuu. Kazi nyingine zilizofanyika ni kukarabati na kujenga majengo rafiki kwa walemavu katika Chuo cha Ualimu Patandi. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kuboresha utoaji wa Elimu Maalum hususan baada ya kupata takwimu sahihi za walemavu kutokana na Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2012.

    Elimu ya Juu

    Mheshimiwa Spika, Serikali inatekeleza Mpango wa Maendeleo wa Elimu ya Juu kwa kupanua na kuongeza Taasisi za Elimu ya Juu za Serikali na Binafsi. Katika kipindi takribani cha miaka 8 idadi ya wanafunzi wanaosoma Vyuo vya Elimu ya Juu Nchini imeongezeka kutoka 40,993 mwaka 2005/2006 hadi 166,484 mwaka 2012/2013, sawa na ongezeko la Asilimia 306. Serikali pia, inatoa mikopo kwa wanafunzi wa Vyuo vya Elimu ya Juu vya Umma na vile vya Mashirika ya Dini na vya Sekta Binafsi. Katika mwaka 2012/2013, Serikali imetoa mikopo ya Shilingi Bilioni 345 kwa wanafunzi 98,772 ikilinganishwa na mikopo ya Shilingi Bilioni 291 kwa wanafunzi 93,784 mwaka 2011/2012.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kuongeza kiasi cha fedha kwa ajili ya Mikopo ya Elimu ya Juu na kuimarisha usimamizi wa urejeshaji wa mikopo ili wanafunzi wengi zaidi waweze kunufaika. Nitumie fursa hii kuwakumbusha wale wote walionufaika na mikopo ya elimu ya juu kulipa mikopo hiyo yenye masharti nafuu sana ili wanafunzi zaidi waweze kunufaika nayo. Aidha, waajiri watimize wajibu wao kwa kuwataka waajiriwa walionufaika kulipa mikopo hiyo. Vilevile, Bodi ya Mikopo ya Elimu ya Juu iongeze kasi ya kukusanya madeni na kuchukua hatua stahiki kwa wale wasiolipa kwa mujibu wa Sheria.


    Vituo vya Utoaji wa Huduma za Afya Nchini

    Mheshimiwa Spika, Serikali imeweka jitihada kubwa za kuhakikisha kwamba Vituo vya Utoaji wa Huduma za Afya katika ngazi zote Nchini vinapatiwa dawa muhimu na vifaa vya Teknolojia ya kisasa vya kuchunguza na kutibu magonjwa. Katika mwaka 2012/2013, Serikali imenunua Dawa, Vifaa, Vifaa Tiba na vitendanishi na kuvisambaza kwenye Zahanati, Vituo vya Afya na Hospitali zote za Serikali Nchini. Serikali pia, imeongeza uwezo wa ndani wa kutibu maradhi mbalimbali. Mathalan, Hospitali ya Taifa ya Muhimbili imewezeshwa kutoa huduma za Afya za ubingwa wa juu ikiwa ni pamoja na upasuaji wa moyo ambapo hadi sasa zaidi ya Wagonjwa 450 wamepatiwa huduma hiyo. Vilevile, huduma ya usafishaji damu kwa Wagonjwa wa figo na Upasuaji kupitia tundu dogo pamoja na uchunguzi wa magonjwa kwa kutumia mashine za kisasa unafanyika hapa Nchini. Hatua hiyo imewezesha Serikali na Wananchi kuokoa fedha nyingi zinazotumika kupeleka wagonjwa kutibiwa nje ya Nchi. Napenda kutumia fursa hii kuwapongeza Madaktari, Wauguzi na Wataalam wengine wa Afya kwa kuliwezesha Taifa letu kupiga hatua kubwa katika kutibu magonjwa hayo na mengine yanayohitaji utaalam na ubingwa wa hali ya juu.

    Mheshimiwa Spika, Serikali imeimarisha huduma ya tiba ya saratani Nchini kwa kukamilisha ujenzi wa Jengo la kulaza wagonjwa katika Hospitali ya Saratani ya Ocean Road na hivyo kuongeza uwezo wake kutoka vitanda 120 hadi 270. Aidha, Serikali imesogeza huduma ya tiba ya saratani karibu na Wananchi kwa kukamilisha ujenzi wa Jengo Maalum la kutoa huduma hiyo katika Hospitali ya Bugando. Hatua hiyo itapanua wigo wa kutoa huduma ya tiba ya saratani na kupunguza msongamano wa Wagonjwa wa saratani kutoka Mikoa mbalimbali waliokuwa wanalazimika kufuata huduma hiyo katika Hospitali ya Saratani ya Ocean Road Jijini Dar es Salaam.

    Udhibiti wa Maambukizi ya Malaria na UKIMWI

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012, Serikali ilifanya Utafiti kuhusu Viashiria vya UKIMWI na Malaria. Taarifa ya matokeo ya utafiti huo inaonesha kuwa kiwango cha Malaria Nchini kwa watoto walio na umri chini ya miaka mitano kimepungua kutoka Asilimia 18 mwaka 2007 hadi Asilimia Tisa mwaka 2012. Hali hii imechangiwa zaidi na ongezeko kubwa la matumizi ya Vyandarua vilivyowekwa Viuatilifu vya muda mrefu ambapo zaidi ya Vyandarua milioni 34 vimesambazwa katika Kaya zenye Watoto walio na umri chini ya miaka mitano na Wanawake Wajawazito. Kutokana na usambazaji huo, matumizi ya Vyandarua yameongezeka kutoka Asilimia 26 mwaka 2007 hadi Asilimia 72 mwaka 2012 kwa Watoto wenye umri chini ya miaka Mitano. Kwa Wanawake Wajawazito, matumizi ya Vyandarua yameongezeka kutoka Asilimia 27 mwaka 2007 hadi Asilimia 75 mwaka 2012. Ni dhahiri kupungua kwa kiwango cha Malaria Nchini ni jitihada za kipekee za Serikali ya Awamu ya Nne kwa kushirikiana na Wananchi na Washirika wa Maendeleo kupitia Kampeni mbalimbali za Kudhibiti Malaria.

    Mheshimiwa Spika, napenda kutumia fursa hii kuwashukuru na kuwapongeza Wananchi na Wadau wote walioshirikiana na Serikali katika kupata mafanikio haya ambayo yanatokana na utekelezaji wa Mpango wa Taifa wa Kudhibiti Malaria Nchini na Mpango wa Hati Punguzo kwa Wanawake Wajawazito ulioanza kutekelezwa mwaka 2008 hadi 2012. Natoa wito kwa Wananchi wote kuendeleza juhudi za Kujikinga na Malaria, hususan kwa kutumia Vyandarua vyenye Viuatilifu vya muda mrefu na kutokomeza Mazalia ya Mbu.

    Mheshimiwa Spika, juhudi za Serikali za kupambana na ugonjwa wa UKIMWI Nchini pia zimeanza kuzaa matunda. Kwa mujibu wa Utafiti wa mwaka 2011 – 2012 wa Viashiria vya Malaria na UKIMWI, maambukizi ya Virusi vya UKIMWI yamepungua kutoka Asilimia 5.7 mwaka 2007/2008 hadi Asilimia 5.1 mwaka 2011/2012 kwa wanawake na wanaume wa umri wa miaka 15 – 49. Ili kuendelea kupunguza kasi ya maambukizi ya UKIMWI Nchini, Serikali inaendelea kutoa elimu ya UKIMWI; kutoa ushauri nasaha na kuhamasisha upimaji wa hiari. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaanza kutekeleza Mkakati Mpya wa Taifa wa Kudhibiti UKIMWI wa mwaka 2013 hadi 2017 unaolenga kuwa na Sifuri tatu, yaani Kutokuwa na Maambukizi Mapya; Kukomesha Vifo Vitokanavyo na UKIMWI na Kuondoa Kabisa Unyanyapaa na Ubaguzi. Lengo hilo litatimia iwapo sote tutabadili tabia zinazosababisha maambukizi mapya.

    Mheshimiwa Spika, Serikali inachukua hatua thabiti za kupambana na utapiamlo hususan udumavu unaoathiri watoto wenye umri chini ya miaka mitano. Katika hotuba yangu ya mwaka 2012/2013 nilieleza kwamba Serikali imezindua Mkakati wa Kitaifa wa Lishe wa mwaka 2010/2011 hadi 2014/2015. Mkakati huo umeanza kutekelezwa kwa kuandaliwa Mpango wa Utekelezaji ulioainisha gharama na majukumu ya kila mdau katika kupunguza Utapiamlo Nchini. Pamoja na mambo mengine, Mpango huo umesisitiza umuhimu wa kutoa elimu kwa umma kuhusu lishe bora hasa kwa mama wajawazito na watoto wachanga, kuongeza viini lishe kwenye vyakula pamoja na kuingiza masuala ya lishe kwenye Sera na Mipango mbalimbali ya Serikali. Tayari hatua zimechukuliwa ambapo masuala ya lishe yameingizwa kwenye Mpango wa Taifa wa Uwekezaji katika Kilimo na Chakula (Tanzania Agriculture and Food Security Investment Plan – TAFSIP). Vilevile, Serikali inaendelea na zoezi la kuhuisha Sera ya Usalama wa Chakula na Lishe ya mwaka 1992 ili iendane na Mkakati wa Taifa wa Lishe wa mwaka 2010/2011 hadi 2014/2015.

    Mheshimiwa Spika, tunayo kazi kubwa mbele yetu ya kupambana na tatizo la lishe duni katika maeneo yote Nchini. Takwimu zinabainisha kwamba, hakuna tofauti kubwa ya kiwango cha udumavu katika Mikoa inayozalisha chakula kwa wingi na ile yenye uhaba wa chakula. Napenda kusisitiza tena kwamba hali ya udumavu humtokea mtoto katika siku elfu moja za kwanza za uhai wake, yaani tangu kutungwa mimba hadi umri wa miaka miwili. Hivyo, tunahitaji kuimarisha utoaji elimu ya lishe kwa Wajawazito na Mama wanaonyonyesha ili wapate mlo kamili na kunyonyesha watoto wao kikamilifu hususan miezi sita ya mwanzo tangu kuzaliwa. Natoa wito kwa Waheshimiwa Wabunge zaidi kujiunga na Kikundi cha Wabunge kinachohamasisha umuhimu wa Lishe Bora ili kuongeza kasi na chachu ya kutoa elimu ya lishe katika maeneo yetu ya uwakilishi.


    Huduma ya Maji Vijijini

    Mheshimiwa Spika, upatikanaji wa maji ya uhakika na ya kutosha kwa wananchi Vijijini bado ni changamoto inayohitaji nguvu zaidi na mbinu mpya kwa kuzingatia ongezeko kubwa la watu pamoja na mabadiliko ya Tabianchi. Katika kukabiliana na changamoto hizo, Serikali imetenga na kupima maeneo ya vyanzo vya maji na kuyawekea mipaka ili kuzuia uchafuzi na uharibifu wa vyanzo hivyo. Aidha, Vituo mbalimbali vya kuchotea maji vimeainishwa katika Halmashauri 122 na kuwekwa kwenye ramani ili vifahamike. Ujenzi wa miradi mipya, upanuzi na ukarabati wa miundombinu ya maji Vijijini pia umefanyika katika maeneo mbalimbali ili kusogeza huduma ya maji karibu na wananchi. Kutokana na juhudi hizo, idadi ya Wananchi wanaoishi Vijijini ambao wanapata huduma ya majisafi, salama na ya kutosha karibu na makazi imeongezeka kutoka watu Milioni 16.3 mwaka 2006 hadi Milioni 20.6 mwaka 2012.

    Huduma ya Maji Mijini

    Mheshimiwa Spika, huduma ya Maji Mijini inasimamiwa na kutekelezwa na Mamlaka 19 za Majisafi na Usafi wa Mazingira katika Miji Mikuu ya Mikoa, Mamlaka 109 katika ngazi za Wilaya, Miji Midogo na Miradi ya Maji ya Kitaifa. Serikali kupitia Mamlaka hizo imeongeza kiwango cha upatikanaji wa maji kwa wakazi wa Miji hiyo kutoka Asilimia 84 mwaka 2010/2011 hadi Asilimia 86 mwaka 2011/2012. Katika Jiji la Dar es Salaam, Serikali inaboresha upatikanaji wa huduma ya maji kwa kupanua uwezo wa mtambo wa maji wa Ruvu Chini ambapo ujenzi umefikia Asilimia 85. Kazi ya kulaza bomba kuu la pili lenye kipenyo cha Meta 1.8 na urefu wa km 55.5, kutoka Ruvu Chini hadi kwenye matanki ya kuhifadhia maji yaliyopo eneo la Chuo Kikuu cha Dar es Salaam inatarajiwa kukamilika mwezi Februari 2014. Aidha, kazi ya usanifu wa Mradi wa Kuchimba Visima Virefu 12 katika maeneo ya Kimbiji na Visima 8 katika eneo la Mpera imekamilika na Wananchi waliohamishwa wamelipwa fidia. Katika mwaka 2013/2014, Serikali itaendelea kukarabati na kujenga miradi ya maji Mijini na Vijijini pamoja na kujenga mabwawa kwa ajili ya matumizi ya majumbani na mifugo hususan katika maeneo kame.


    Uanzishaji wa Maeneo Mapya ya Utawala

    Mheshimiwa Spika, Serikali imekamilisha taratibu za kuanzisha Halmashauri Mpya 31 ili kusogeza huduma karibu na Wananchi. Halmashauri hizo ni Jiji la Arusha, Manispaa ya Ilemela, Manispaa ya Lindi na Halmashauri za Miji ya Kahama, Masasi, Makambako, Geita na Bariadi. Vilevile, imeanzisha Halmashauri za Wilaya ya Kalambo, Busega, Nsimbo, Bumbuli, Mlele, Ushetu, Msalala, Momba, Mbogwe, Kyerwa, Busokelo na Buhigwe. Halmashauri nyingine zilizoanzishwa ni Nyangh’wale, Wanging’ombe, Chemba, Mkalama, Gairo, Nyasa, Kakonko, Itilima, Uvinza, Ikungi na Kaliua. Serikali itaendelea kuzipatia Halmashauri mpya vitendea kazi, Watumishi pamoja na kujenga miundombinu muhimu hatua kwa hatua.


    Vita Dhidi ya Rushwa

    Mheshimiwa Spika, Serikali imeendelea kuchukua hatua mbalimbali katika kukabiliana na tatizo la rushwa kwa kuelimisha Umma kuhusu athari za Rushwa, kuziba mianya ya rushwa na kuwasihi Wananchi kujiepusha na vitendo vya rushwa. Aidha, Vyombo vya Dola vimechunguza tuhuma za makosa ya Rushwa na kuwafikisha watuhumiwa mbele ya Vyombo vya Kisheria. Hadi kufikia Desemba 2012, tuhuma 2,911 zilichunguzwa ambapo uchunguzi wa tuhuma 390 umekamilika na Kesi 121 zimefunguliwa Mahakamani. Katika mwaka 2013/2014, TAKUKURU itaendelea na uchunguzi wa tuhuma zilizopo na mpya zitakazojitokeza, kuendesha Kesi nyingine zilizopo Mahakamani na zitakazoendelea kufunguliwa kutokana na kukamilika kwa chunguzi mbalimbali. Serikali pia itaendelea kutoa elimu kwa umma kuhusu athari za rushwa.


    Mheshimiwa Spika, changamoto kubwa iliyoikumba Nchi yetu kwa mwaka 2012/2013 ni ukame uliosababisha upungufu mkubwa wa Chakula katika baadhi ya maeneo Nchini. Kutokana na hali hiyo, Serikali ilifanyaTathmini za kina za Hali ya Chakula na Lishe Nchini na kubaini kwamba Watu 1,615,440 katika Halmashauri 47 Nchini wanahitaji msaada wa chakula. Katika kukabiliana na hali hiyo, kuanzia mwezi Julai 2012 hadi Machi 2013, Serikali imetoa Tani 69,452 za chakula cha msaada chenye thamani ya Shilingi Bilioni 26.39 kwa walengwa katika maeneo yenye upungufu. Serikali pia imetoa Shilingi Bilioni 4.6 kwa ajili ya usafirishaji wa chakula hicho.

    Mheshimiwa Spika, katika kurejesha hali ya kawaida kwa waathirika wa Mabomu eneo la Gongolamboto, Serikali imekamilisha ujenzi wa Nyumba 36 eneo la Msongola Wilayani Ilala na Nyumba moja eneo la Mbweni Wilayani Kinondoni. Zoezi hilo kwa ujumla limegharimu kiasi cha Shilingi Bilioni 1.75. Nyumba hizo ambazo zimewekewa huduma za msingi za maji na umeme zilikabidhiwa kwa walengwa na Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, tarehe 11 Desemba 2012.

    Mheshimiwa Spika, itakumbukwa kwamba mafuriko yaliyotokea Dar es Salaam mwezi Desemba 2011 yalisababisha Kaya 1,007 za waathirika waliokuwa wanaishi katika maeneo hatarishi zaidi kuhamishiwa katika eneo la Mabwepande Wilayani Kinondoni. Serikali kwa kushirikiana na wadau imeendelea kuwapatia huduma mbalimbali za kijamii na kuwajengea miundombinu muhimu ikiwemo barabara, maji, umeme, shule, zahanati na Kituo cha Polisi. Aidha, hivi karibuni Serikali imetoa Mifuko 100 ya Saruji kwa kila Kaya ili kuziwezesha kujenga nyumba bora na za kudumu. Napenda kutoa wito kwa Wananchi ambao bado wanaishi mabondeni kuhama ili kuepuka athari zinazoweza kuwapata. Aidha, Mamlaka za Serikali za Mitaa Nchini ziendelee kutenga maeneo yenye usalama kwa ajili ya kuwahamisha wananchi wanaokaa katika maeneo hatarishi.

    Dawa za Kulevya

    Mheshimiwa Spika, biashara na matumizi ya Dawa haramu za Kulevya bado ni tatizo Nchini. Hali hii inadhihirishwa na idadi kubwa ya watumiaji walio mitaani na wale wanaojitokeza kupata tiba. Hata hivyo, kutokana na jitihada kubwa zinazofanywa na Serikali kwa kutumia Kikosi Kazi Maalum cha Kitaifa cha Udhibiti wa Dawa za Kulevya, jumla ya Kilo 255 za Heroin na Kilo 151 za Cocaine zilikamatwa mwaka 2012 na Watuhumiwa 45 walikamatwa. Vilevile, jumla ya Ekari 184 za Mashamba ya Bangi na Kilo 3,200 za Bangi kavu ziliteketezwa na Kilo 4,840 za mirungi zilikamatwa. Katika kipindi hicho, Waathirika wa Dawa za Kulevya wapatao 20,426 walijitokeza katika Vituo mbalimbali vya tiba. Hospitali ya Taifa ya Magonjwa ya Akili ya Mirembe imekuwa ikipokea wastani wa Waathirika 400 kila mwaka.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali itakamilisha Sera ya Taifa ya Udhibiti wa Dawa za Kulevya Nchini na kuandaa Mkakati wake wa Utekelezaji. Serikali pia itaendelea kutoa elimu kwa umma juu ya madhara ya Dawa za Kulevya na kupanua huduma za matibabu kwa waathirika wa Dawa za Kulevya. Wito wangu kwa jamii nzima ni kuendelea kupambana kwa nguvu zote na tatizo la biashara na matumizi ya dawa za kulevya ili kunusuru vijana wetu. Wasafirishaji na watumiaji wa dawa hizo tunaishi nao mitaani na ni wajibu wa kila mmoja wetu kuwabaini na kutoa taarifa katika Vyombo vya Dola.

    Ustawishaji Makao Makuu Dodoma

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali imeendelea kuimarisha miundombinu ya Manispaa ya Dodoma kwa kujenga barabara zenye jumla ya Kilometa 20.6 kwa kiwango cha lami katika maeneo ya Kisasa, Chang’ombe, Kikuyu na Area A. Aidha, imekarabati mtandao wa maji wenye urefu wa Kilometa 17.5 na kusambaza umeme wa msongo mkubwa wenye urefu wa Kilometa 13.5 katika eneo la uwekezaji la Njedengwa. Vilevile, Viwanja 1,098 vimepimwa katika maeneo ya Ndachi, Ilazo C-centre, Nala Mizani, Mwangaza, Ipagala, Kizota Relini pamoja na lyumbu New Town Centre.

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Serikali imepanga kukamilisha ujenzi wa Barabara kwa kiwango cha lami katika maeneo ya Kisasa, Chang’ombe, Kikuyu na Area A. Vilevile, itaendelea na ujenzi wa Barabara kwa kiwango cha lami, usambazaji wa umeme wa msongo mkubwa pamoja na usambazaji wa mabomba ya maji safi katika eneo la Uwekezaji la Njedengwa. Pia, itapima Viwanja vipya 4,476 katika maeneo ya Nzuguni, Mkonze, Ndachi na maeneo ya Viwanda. Pamoja na kazi hizo, kazi iliyoanza ya kuimarisha utendaji wa Mamlaka ya Ustawishaji Makao Makuu Dodoma itaendelea.


    Mheshimiwa Spika, nimeelezea kwa muhtasari baadhi ya shughuli ambazo Serikali imetekeleza kwa kipindi kilichopita. Aidha, nimetoa Mwelekeo wa Kazi zitakazofanyika mwaka 2013/2014. Kwa kuhitimisha, napenda kusisitiza mambo machache yafuatayo:
    a) Matokeo ya Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2012 yameonesha kuna ongezeko la watu Milioni 10.1 kutoka watu Milioni 34.4 mwaka 2002 hadi Milioni 44.5 mwaka 2012, sawa na ongezeko la Asilimia 30. Ni dhahiri ongezeko hilo kubwa linahitaji juhudi za pamoja kati ya Serikali, Sekta Binafsi, Wadau wa Maendeleo na Wananchi kwa ujumla kuongeza uwekezaji katika huduma mbalimbali za kiuchumi na kijamii. Rai yangu kwenu ni kuzitumia takwimu hizo kikamilifu katika kupanga mipango ya maendeleo kwa ajili ya watu wetu.
    b) Tumebakiza miaka takribani 12 kabla ya kufikia malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2025, miaka miwili kufikia malengo ya Maendeleo ya Milenia na miaka miwili ya kukamilisha utekelezaji wa Mpango wa Kwanza wa Miaka Mitano. Mfumo mpya ulioanzishwa na Serikali wa kufuatilia na kusimamia kikamilifu utekelezaji wa miradi ya kipaumbele na kufanya tathmini ya mara kwa mara ya kupima matokeo utasaidia kuharakisha kufikiwa kwa malengo hayo mapema. Serikali itahakikisha kwamba Mfumo huo unaimarisha uwajibikaji na kuleta matokeo makubwa na ya haraka katika kipindi kifupi.
    c) Jitihada za Serikali ya Awamu ya Nne katika kuvutia uwekezaji katika kilimo hususan katika Ukanda wa Kilimo wa Kusini mwa Tanzania (SAGCOT) zimeleta mwamko na matumaini makubwa. Azma ya Serikali ni kuona kwamba Wawekezaji wakubwa wanashirikiana kwa karibu na wakulima wadogo ili waweze kuondoka kwenye kilimo cha kujikimu na kuingia katika kilimo cha kisasa chenye tija na cha kibiashara. Nawahakikishia Watanzania wote kwamba upatikanaji wa ardhi iliyopimwa kwa ajili ya Mkulima mdogo ndicho kipaumbele cha Serikali.
    d) Mchakato wa kuandaa Katiba Mpya umeingia katika hatua ya kuunda Mabaraza ya Katiba katika ngazi mbalimbali yatakayopitia Rasimu ya Katiba Mpya na kutoa maoni. Tume baada ya kuzingatia maoni ya Mabaraza itaandaa Rasimu ya Katiba Mpya itakayowasilishwa katika Bunge Maalum la Katiba. Natoa wito kwa wananchi watoe ushirikiano kwa Tume iweze kukamilisha zoezi hilo muhimu kwa ufanisi na kwa wakati.
    e) Amani iliyopo Nchini imetujengea heshima kubwa katika Bara la Afrika na Duniani kote. Sote tuna wajibu wa kuienzi na kuisimamia isitoweke. Serikali ya awamu ya Nne itahakikisha kwamba Amani na umoja wa Kitaifa vinadumishwa ili kuwawezesha Wananchi kuendelea kufanya shughuli zao za maendeleo bila hofu. Serikali haitavumilia kuona mtu au kikundi cha watu wenye dhamira mbaya wakivuruga Amani, Umoja na Mshikamano uliopo Nchini kwa kisingizio chochote. Sote tuna wajibu wa kuheshimu utawala wa Sheria, Kanuni na Taratibu zilizopo.

    Mheshimiwa Spika, kabla ya kumaliza Hotuba yangu, nimwombe Mheshimiwa Hawa Abdulrahman Ghasia (Mb.), Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa atoe maelezo ya Mapitio ya Kazi zilizofanyika katika mwaka 2012/2013 na Mwelekeo wa Kazi za Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa kwa mwaka 2013/2014.


    Mheshimiwa Spika, nitumie fursa hii sasa kuwashukuru Mawaziri na Naibu Mawaziri kwa ushirikiano walionipa katika kipindi hiki. Aidha, nawashukuru Watumishi wote wa Serikali na Taasisi zake chini ya Uongozi wa Katibu Mkuu Kiongozi, Balozi Ombeni Yohana Sefue kwa kusimamia Shughuli za Serikali vizuri. Nawashukuru Watanzania wote na Washirika wetu wa Maendeleo kwa michango yao ambayo imewezesha Serikali kutoa huduma mbalimbali kwa Wananchi.

    Mheshimiwa Spika, vilevile, napenda kuwashukuru Mheshimiwa Dkt. Mary Michael Nagu, Mbunge wa Hanang, Waziri wa Nchi (Uwezeshaji na Uwekezaji); Mheshimiwa William Vangimembe Lukuvi, Mbunge wa Ismani, Waziri wa Nchi (Sera, Uratibu na Bunge); Mheshimiwa Hawa Abdulrahman Ghasia, Mbunge wa Mtwara Vijijini, Waziri wa Nchi, Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa; Mheshimiwa Aggrey Joshua Mwanry, Mbunge wa Siha, Naibu Waziri, Ofisi ya Waziri Mkuu, Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa; na Mheshimiwa Majaliwa Kassim Majaliwa, Mbunge wa Ruangwa, Naibu Waziri, Ofisi ya Waziri Mkuu, Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (Elimu) kwa ushirikiano walionipa katika utekelezaji wa majukumu ya Ofisi ya Waziri Mkuu. Nawashukuru pia Wakuu wa Mikoa na Wilaya kwa jitihada walizoonesha katika kipindi hiki. Nawashukuru vilevile Wafanyakazi wote wa Ofisi ya Waziri Mkuu, chini ya Uongozi wa Katibu Mkuu, Bwana Peniel Moses Lyimo na Kaimu Katibu Mkuu, Bwana Jumanne Abdallah Sagini kwa kazi nzuri wanayoifanya. Niwashukuru Naibu Makatibu Wakuu, Bwana Charles Amos Pallangyo, na Bwana Alphayo Japan Kidata kwa ushauri wao wa Kitaalam ambao wamenipa mimi na Waheshimiwa Mawaziri wa Nchi katika kipindi hiki. Nawashukuru kwa kukamilisha maandalizi yote ya Makadirio ya Matumizi ya Fedha ya Ofisi ya Waziri Mkuu kwa mwaka 2013/2014.

    Mheshimiwa Spika, napenda kumshukuru kwa dhati Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa uongozi wake mahiri na maelekezo anayonipatia katika kutekeleza majukumu yangu. Pia ninamshukuru Mheshimiwa Dkt. Mohamed Gharib Bilal, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Mheshimiwa Dkt. Ali Mohamed Shein, Rais wa Zanzibar na Mwenyekiti wa Baraza la Mapinduzi kwa ushirikiano wao mkubwa. Vilevile, ninawashukuru Waheshimiwa Wabunge, Viongozi wote wa Kitaifa na wa ngazi nyingine zote kwa ushirikiano wanaonipa katika kutekeleza majukumu yangu. Niwashukuru sana Wapiga Kura wangu wa Jimbo la Katavi kwa ushirikiano wanaonipa katika kuleta maendeleo ya Jimbo letu. Nawashukuru sana!

    Mheshimiwa Spika, kwa namna ya pekee, naomba uniruhusu kutumia fursa hii kumshukuru sana Mama Tunu Pinda na Familia yangu yote kwa kunitia moyo, kunivumilia kwa kila hali na kunipa nguvu katika utekelezaji wa majukumu yangu ya Kitaifa. Nawashukuru sana!!



    Mheshimiwa Spika, kwa muhtasari, naomba sasa Bunge lako Tukufu likubali kuidhinisha Makadirio ya Matumizi ya Fedha kwa mwaka 2013/2014 ya jumla ya Shilingi Bilioni Mia Moja Ishirini na Tatu, Milioni Mia Nne na Moja, na Hamsini na Tisa Elfu (123,401,059,000); kwa ajili ya Mfuko wa Bunge, na jumla ya Shilingi Trilioni Nne, Bilioni Mia Mbili Ishirini na Sita, Milioni Mia Moja Ishirini na Tatu, Mia Tisa Hamsini na Nne Elfu na Mia Nane na Mbili (4,226,123,954,802) kwa ajili ya Ofisi ya Waziri Mkuu na Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa ikiwa ni Matumizi ya Kawaida na Fedha za Maendeleo za Ndani na Nje kwa ujumla wake.

    Mheshimiwa Spika, pamoja na Hotuba hii, yapo Majedwali ambayo yanafafanua kwa kina Makadirio ya Matumizi ya Fedha ya Ofisi ya Waziri Mkuu na Taasisi zake, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa na Ofisi ya Bunge.

    Mheshimiwa Spika, naomba kutoa Hoja.
    Maxence Melo and Moderator like this.

  2. #2
    Mbelwa Germano's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 7th May 2011
    Posts : 311
    Rep Power : 754

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Napata tabu:

    Mheshimiwa Spika, Nchi yetu imepiga hatua ya kuridhisha katika kuimarisha Demokrasia ya Vyama vingi...Idadi ya Vyama vya Siasa vyenye usajili wa kudumu imefikia 20 baada ya Chama cha Alliance for Democratic Change (ADC) kupata usajili wa kudumu.
    Napata shida kuelewa, ongezeko la Vyama Vya Siasa bila kuweka haki na usawa kwa vyama vyote vya siasa NDIO kukua kwa Demokrasia?Au ni njia ya kufurahisha Wajomba?

    Aidha, itaendelea na usajili wa Vyama vya Siasa, kutoa elimu ya Demokrasia kwa Wananchi na kuboresha Baraza la Vyama vya Siasa.

    Je ni kwa kiasi gani mpaka sasa, Ofisi ya Usajili wa vyama vya siasa imetoa elimu kwa Wananchi juu ya dhana ya demokrasia nchini na mfumo wa vyama vingi nchini?Na ni kwa jinsi gani wananchi wamefikiwa?
    Dingswayo likes this.
    80 percent of problems are often due to 20 percent of the causes
  3. #3
    SANGARA's Avatar
    Senior Member Array
    Join Date : 11th February 2013
    Posts : 170
    Rep Power : 343

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Iweke na ya mwaka jana na juzi kama siyo kitu kilekile, kazi ni kubadilisha tarehe tu,
    shame on you Kayanza!
  4. #4
    malaka's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 5th April 2012
    Posts : 916
    Rep Power : 622

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Lazima iwe hivi kila kitu kionyeshwe 100% fine. Vipi ripoti ya hela za uswisi jamani Tanzania yangu mie!!! Yale meno ya tembo yaliokamatwa? Loliondo?
    Mbelwa Germano likes this.
    |Mwamshe mwenzio Tanzania ishauzwa hiii!!!|
  5. #5
    Mbelwa Germano's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 7th May 2011
    Posts : 311
    Rep Power : 754

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2012/2013, Serikali imeendelea kuimarisha miundombinu ya Manispaa ya Dodoma kwa kujenga barabara zenye jumla ya Kilometa 20.6 kwa kiwango cha lami katika maeneo ya Kisasa, Chang’ombe, Kikuyu na Area A.

    Kuboresha Makao Makuu, 20.6 Km kujengwa?Makao Mkuu ya nchi
    80 percent of problems are often due to 20 percent of the causes
  6. #6
    Benaire's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 13th December 2011
    Posts : 620
    Rep Power : 494

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Hiyo MKUKUTA waachane nayo waje na stori zingine..
    Kipindi cha Nyuma Pinda alisema kuwa "naomba nikiri kuwa serikali imeshindwa kupambana na mfumuko wa bei hivyo natoa wito kwa wananchi kujifunga mkanda"
    Rais alishasema hajui kwa nini watu wake ni maskini...
    Kwa nukuu hizo na kupanda kwa gharama za maisha kunakoendelea...halafu unasema kuna mkakati wa kupunguza umaskini......kwa wenye uelewa wa uchumi concept hii wanaielewa
  7. #7
    Mbelwa Germano's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 7th May 2011
    Posts : 311
    Rep Power : 754

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Mheshimiwa Spika, katika mwaka 2013/2014, Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Siasa itaandaa mapendekezo ya kufanya mapitio ya Sheria ya Vyama vya Siasa ya mwaka 1992 na Sheria ya Gharama za Uchaguzi ya mwaka 2010.
    Je sheria hii ni kwa kiasi gani ilitekelezwa mwaka 2010? Kati ya vyama vya siasa vilivyoshiriki uchaguzi wa Madiwani, Wabunge na Raisi, chama kipi kilikuwa kinara wa kuvunja sheria hii?
    80 percent of problems are often due to 20 percent of the causes
  8. #8
    Mbelwa Germano's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 7th May 2011
    Posts : 311
    Rep Power : 754

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Ziara ya kihistoria ya Mheshimiwa Xi Jinping, Rais wa Jamhuri ya Watu wa China aliyoifanya Nchini tarehe 24 hadi 25 Machi 2013 ni ushahidi tosha wa kazi nzuri ya Mheshimiwa Rais ya kukuza ushirikiano wenye maslahi ya kiuchumi kati ya Nchi yetu na Nchi nyingine. Katika ziara hiyo, Mikataba 16 ya ushirikiano katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo ilitiwa saini.

    Kwa kuwa ni mikataba ya maslahi ya maendeleo ya kiuchumi kwa nchi yetu ukiachilia mbali ya nchi nyingine, Je mikataba 16 inahusu maeneo gani ya kiuchumi?
    80 percent of problems are often due to 20 percent of the causes
  9. #9
    Mbelwa Germano's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 7th May 2011
    Posts : 311
    Rep Power : 754

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Hivyo, natoa wito kwa Viongozi wa Madhehebu ya Dini kuelimisha Waumini wao kuthamini na kuheshimu dini za wengine na kuepuka vitendo vyovyote vinavyoamsha hisia za chuki miongoni mwa wafuasi wa Dini mbalimbali.
    Mhe. Waziri Mkuu

    Kwa kuwa sehemu nyingi nchini kuna tape za DVD,VCD, n.k ambazo zimerikodiwa mahubiri ambayo yanalenga kukashifu dini nyingine na kutoa lugha zinazojenga chuki na mitazamo hasi kati ya dini na dini, je serikali imechukua hatua gani dhidi ya wahusika?Na mpaka sasa ni watu wangapi wamekamatwa kuhusu suala hili?
    80 percent of problems are often due to 20 percent of the causes
  10. #10
    Haki sawa's Avatar
    JF Senior Expert Member Array
    Join Date : 3rd October 2007
    Posts : 355
    Rep Power : 933

    Likes Received

    Likes Given

    Default Bagamoyo yatengewa shilingi bilioni 440 za TASAF ....

    Katika hotuba y a Pinda uku.27 , inasomeka hivi,

    Mheshimiwa Spika, kutokana na mafanikio hayo, tarehe 15 Agosti 2012, awamu ya tatu ya TASAF ilizinduliwa Mjini Dodoma na Mheshimiwa Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Awamu hiyo itakayogharimu jumla ya Shilingi Bilioni 440 inatekeleza Mpango wa Kunusuru Kaya Maskini Zilizo Katika Mazingira Hatarishi. Mpango huo unalenga kuziwezesha kaya maskini kupata chakula na kujiongezea fursa za kipato kwa kuzipatia fedha ili kumudu mahitaji ya msingi kama vile lishe bora, huduma za afya na elimu. Mpango huo utakaotekelezwa kwa awamu katika Halmashauri zote Tanzania Bara na Zanzibar, umeanza kwa utambuzi wa Kaya maskini katika Vijiji 20 vya Halmashauri ya Bagamoyo ambapo jumla ya Kaya 3,056 zimetambuliwa. Zoezi hilo linaendelea kwenye Halmashauri nyingine 13 na ifikapo Juni 2014, Halmashauri zote Nchini zitafikiwa.
    Ref: Full Text: Hotuba ya Waziri Mkuu Mizengo Pinda - Bajeti 2013/2014

    Are we serious? Gesi Bagamoyo, Bandari bagamoyo, EPZ bagamoyo, uwanja wa ndege Bagamoyo, ...........
  11. #11
    afsa's Avatar
    Senior Member Array
    Join Date : 6th December 2012
    Location : TABORA
    Posts : 221
    Rep Power : 363

    Likes Received

    Likes Given

    Default Re: Bagamoyo yatengewa shilingi bilioni 440 za TASAF ....

    Unafikiri zitatumika kama ilivyopangwa?